المخلوق . و كتاب نهج البلاغه اقوى شاهدى است در اين باب ، و خدا و رسول داند اندازه فصاحت و دقايق حكمت كلمات آن حضرت را ، و هيچ كس آرزو نكرده است و در خاطرى نگذشته است كه مانند خطب و كلمات آن حضرت تلفيق كند ، و اگر بعضى از علماى سنّت و جماعت خطبهء شقشقية « 1 » را از خطب آن حضرت نشمردند و منسوب به سيّد رضى جامع نهج البلاغه كردند ، مطلبى دقيق در اين باب ملحوظ نظر داشتهاند و الّا بر اهل ادب و خبره پوشيده نيست سخافت قول ايشان ، چه علماى اخبار ذكر كردهاند كه پيش از ولادت سيّد رضى رحمة اللّه اين خطبه را در كتب سالفه يافتند . و شيخ مفيد كه ولادتش بيست و يك سال قبل از سيّد رضى رحمة اللّه واقع شده اين خطبه را در كتاب ارشاد نقل كرده و فرموده كه : جماعتى از اهل نقل به طرق مختلفه از ابن عبّاس روايت كردهاند كه امير المؤمنين عليه السّلام اين خطبه را در رحبه انشاء فرمود و من نيز در خدمت آن حضرت حاضر بودم . « 2 » و ابن ابى الحديد « 3 » و فصحاى عرب و علماى ادب متفقند كه سيّد رضى رحمة اللّه و غير او ابدا به امثال اين كلمات تفوّه نتوانند كرد .
[ وجه يازدهم - نمونهاى چند از معجزات ]
وجه يازدهم - معجزات باهرات آن جناب است :
بدان كه معجزه آن است كه بر دست بشرى امرى ظاهر گردد كه از حدّ بشر بيرون باشد و مردمان از آوردن به مثل آن عاجز باشند ، لكن واجب نمىكند كه از صاحب معجزه همواره معجزهاش آشكار باشد و هر وقت كه صاحب معجزه ديدار گردد معجزهء او نيز ديده شود بلكه صاحب معجزه چون از در تحدّى بيرون شدى يا
هامش
( 1 ) خطبه شقشقيه در اين منابع آمده است : علل الشرائع ، ص 150 ؛ معانى الاخبار ، ص 360 ؛ امالى الطوسى ، ج 1 ، ص 382 .
( 2 ) الارشاد ، ج 1 ، ص 287 .
( 3 ) شرح نهج البلاغه ابن ابى الحديد ، ج 1 ، ص 205 .