نزد رعيّت و سپاهش بدين عظمت نبوده است ، آب دهان نيفكند جز آن كه مردمان بر روى و جلد خود مسح كنند و چون وضو سازد بر سر ربودن آب وضويش مردم به هلاكت رسند ، و اگر مويى از محاسنش بيفتد از بهر بركت برگيرند و با خود دارند ، و چون كارى فرمايد هر يك از ديگرى سبقت جويد ، و چون سخن گويد آوازها نزد او پست كنند ، و هيچ كس در وى تند نگاه نكند ، « 1 » اينك بر شما امرى فرموده كه رشد و صلاح شما در آن است بپذيريد . سوگند به خدا لشكرى ديدم كه جان فدا كنند تا بر شما غالب شوند .
هامش
( 1 ) بدان كه روايات در تعظيم صحابه از حضرت رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلم بسيار است . و روايت شده كه وقتى آن حضرت در خيمهاى بود از پوست ، و صحابه در بيرون آن بودند بلال از خيمه بيرون آمد و با او بود آب دستشوى آن حضرت ، پس صحابه مبادرت كردند به سوى آن آب ، هر كه را دست به آن رسيد براى تبرّك به روى خود كشيد ، و هر كه را دست به آن ظرف نرسيد به دست ديگران دست ماليد و به روى خود كشيد .
و از انس روايت است كه گفت : ديدم سرتراش ، سر آن حضرت مىتراشد و اصحاب بر گرد آن حضرت جمع شده بودند و چنان آن موها مىربودند كه هر مويى به دست كسى مىافتاد .
و اسامة بن شريك گفته است كه به خدمت آن حضرت رفتم ، صحابه را بر دور آن حضرت چنان ساكن و ساكت يافتم كه گويا مرغ بر سر ايشان نشسته بود .
و مغيره گفت كه اصحاب آن حضرت چون مىخواستند در خانهء آن حضرت را بكوبند ، ناخن بر آن مىزدند و به سنگ نمىكوبيدند و حركت نمىدادند .
و براء بن عازب گفته كه : بسيار بود مىخواستم سؤالى از آن حضرت بكنم ، از مهابت آن حضرت به تأخير مىافكندم تا دو سال .
علّامهء مجلسى فرمود كه : تعظيم و تكريم آن حضرت و اهل بيت طاهرين آن حضرت عليهم السّلام چنان كه در حيات ايشان واجب بود ، بعد از وفات ايشان نيز لازم است زيرا كه دلايل تعظيم عامّ است ، و احاديث بسيار وارد شده است كه حرمت ايشان بعد از موت مثل حرمت ايشان است در حال حيات و حىّ و ميّت ايشان مساويند و ايشان را بعد از وفات اطّلاع بر احوال مردم است ، پس بايد كه در روضات مقدّسه و ضرايح منوّرهء ايشان با ادب داخل شوند و با رعايت ادب بيرون آيند و پشت به ضريح نكنند و پا دراز نكنند و در هنگام زيارت با ادب بايستند و آهسته بخوانند و آنچه به حسب شرع و عرف متضمّن تعظيم و تفخيم است به عمل آورند مگر آنچه را كه به خصوص نهى از آن وارد شده باشد مانند : سجده كردن ، و پيشانى بر قبر گذاشتن . و نام شريف ايشان را در گفتن و نوشتن تعظيم بكنند ، و هرگاه گويند يا شنوند صلوات بفرستند . و احاديث ايشان را احترام بكنند ، و ذريّهء طيّبهء ايشان را و راويان احاديث ايشان ، و حافظان شريعت ايشان را براى تعظيم ايشان تعظيم كنند . مجملا هر چه به ايشان منسوب است تعظيم او متضمّن تعظيم ايشان است ، و تعظيم ايشان تعظيم خداوند عالميان است . انتهى مؤلف رحمة اللّه .