چنين سروده است : آرى كه بايد بر ابو عيسى و بر خود عيسى همه وابستگان قريش از هر طبقه بگريند .
ديگر از كشته شدگان ايشان مصعب بن عكاشة بن مصعب بن زبير است كه در جنگ قديد با خوارج كشته شد و شاعر از او ياد كرده و چنين سروده است : اى زنان مويه گر برخيزيد و بر مردانى كه در قديد كشته شدهاند و بر كاسته شدن شمار ايشان بگرييد و هيچ كس را با مصعب همسنگ مدانيد . . . ديگر از ايشان خالد بن عثمان بن خالد بن زبير است كه همراه محمد بن عبد الله بن حسن بن حسن خروج كرد و ابو جعفر منصور او را كشت و پيكرش را بر دار كشيد . عتيق بن عامر بن عبد الله بن زبير كه به نام جد مادرى خود ابو بكر عتيق نام داشت نيز در جنگ قديد كشته شد .
مى گويد [ ابن ابى الحديد ] : اين هم از كارهاى نارواى جاحظ است كه چيزى را به زور به ديگران مى بندد . اى كاش كشته شدگان كربلا را نام مى برد كه بيست سرور از يك خاندان بودند كه در يك ساعت كشته شدند و اين چيزى است كه نظيرش در جهان و ميان عرب و عجم اتفاق نيفتاده است . چون حذيفة بن بدر در جنگ هباءة همراه سه يا چهار تن از افراد خانوادهاش كشته شد اعراب او را بسيار بزرگ شمردند و مثلها در آن مورد زده شد ، و چون موضوع كربلا پيش آمد ، چنان سيلى بود كه همهء چشمه سارها را در خود فرو برد .
و اى كاش جاحظ كشته شدگان از خاندان ابو طالب را مى شمرد كه به روزگار او شمار ايشان چندين برابر كشته شدگان خاندان اسد كه او نام برده است ، بودهاند .
ابو عثمان جاحظ مى گويد : و اگر فخر و فضيلت در بخشش و سخاوت باشد چه كسى همتاى عبد الله بن جعفر بن ابى طالب و عبيد الله بن عباس بن عبد المطلب است .
بنى اميه در اين مورد ممكن است اعتراض كنند و بگويند عبد الله بن جعفر چيزهايى را مى بخشيده است كه معاويه و يزيد به او مى بخشيدهاند ، بنابراين ، او از بخشش ما بخشنده شده است . بنى اميه گفتهاند ، معاويه نخستين كس بر روى زمين است كه يك ميليون درهم بخشيده است و پسرش يزيد نخستين كسى است كه آن را چند برابر كرده است . آنان
جلوه تاريخ درشرح نهج البلاغه ( فارسى ) — صفحة 408
مساهمون: ابن أبي الحديد
ص٤٠٨