ساير مهرههاى پايين گردن ، بزرگ و بسيار عريض آفريده نشدهاند ، بلكه پايههاى آنها بلندتر « 1 » و رباطهاى آن ، روانتر قرار داده شده است .
محلهاى خروجى عصب چنان كه پيش از اين گفتيم از بين مهرههاى گردن به صورت مشترك بين دو مهره در نظر گرفته شده ، زيرا يك مهره گردنى به علت كوچكى و نازكى بدنه و نيز فراخى كانال نخاعى آن ، به تنهايى تحمل سوراخ ( بين مهرهاى ) را ندارد ، مگر مهرههاى خاصى از آن كه استثنا مىكنيم و درباره وضعيت آنها توضيح خواهيم داد .
اكنون مىگويم : مهرههاى گردن هفت عدد است ، اين اندازه از نظر عدد و طول در مدار اعتدال قرار دارد ، براى مهرههاى گردن به استثناى مهره اول تمام زايدههاى يازده گانه ياد شده ، يعنى يك زايده خارى در خلف مهره ، و دو بال ( زايده عرضى ) و چهار زايده مفصلى بالارو در بخش فوقانى و چهار زايده مفصلى پايين رو در بخش تحتانى و هر بال داراى دو شاخك مىباشد و حلقه خروجى عصب در ميانه دو مهره قرار دارد ، البته براى مهره اول و دوم گردن خصوصياتى است كه براى ديگر مهرهها نيست .
بايد بدانيد كه حركت سر به سمت راست و چپ به وسيله مفصل بين سر « 2 » و مهره نخست گردن ايجاد مىگردد و حركت سر به سمت جلو و عقب به وسيله مفصل بين سر و مهره دومين گردن ايجاد مىگردد .
( مفاصل گردن )
در ابتدا بايد درباره اوّلين مفصل ( بين سر و مهره اول گردن ) سخن بگوييم .
مىگوييم : روى دو زايده بالاروى مهره اول از دو طرف ( چپ و راست ) به سمت بالا دو گودى آفريده شده كه دو برآمدگى از استخوان سر در آن فرو رفته است ، « 3 » هرگاه يكى از
هامش
( 1 ) در رويش گاه زايده عميقتر فرو رفته تا كوچكى بدنه بيرونى زايده را جبران نمايد .
( 2 ) با استخوان پس سر ( اكسى پيتال -Occipital) مفصل شده است .
( 3 ) دو زايده بسيار كوچك كه از دو استخوان گيجگاهى سر روييده است . ( شرح جيلانى ، ص 216 ) درباره مفاصل مهرهها در آناتومى مىگويند : . . . مفصل استخوان پس سر با اطلس ، از طرف استخوان پس سر دو برآمدگى استخوانى شبيه دو پاشنه ( مانندu) و در استخوان اطلس ( مهره اول ) دو حفره كوچك شبيه انگشتانه به نام « كاويته گل نوئيد -Glenoide» به نقل از كتاب قرآن و دانش پزشكى ، دكتر ملائك ، ص 218 .