از شما جز دوست داشتن خويشاوندان نمىخواهم . » « 1 »
اهل سنت « 2 » مىگويند : جايز است كه پيامبران مرتكب گناهان كوچك ( صغيره ) شوند و اشعريان آلوده شدن ايشان به گناهان بزرگ ( كبيره ) را نيز ممكن مىدانند .
خردمند بايد در هر دو گفتار بنگرد و به ديدهء عقل و انصاف داورى كند . بر استدلال آشكار و استوار تكيه نمايد « 3 » و پيروى پدران و رهبرانى را كه آرزوهاى باطل خود را برگزيدهاند « 4 » و زندگى دنيا ايشان را فريفته است « 5 » ، فرو نهد . او بايد خويش را اندرز گويد و بر غير اعتماد نكند « 6 » پوزش او كه از فلان شيخ خود تقليد كردم « 7 » و پدران خود را بر اين طريقه ديدم « 8 » ، در قيامت پذيرفته نيست ، روزى كه رهبران از پيروان بيزارى مىجويند و از مقلدان خود مىگريزند .
هامش
( 1 ) . شورى 23 ، در بحث امامت تحقيق آن خواهد آمد .
( 2 ) . منظور نويسنده اعم از معتزله و اشاعره است .
( 3 ) . همان گونه كه خدا فرموده است : « و اين حجتهايى است از جانب پروردگارتان و رهنمود و رحمت است براى مردمى كه ايمان مىآورند . » اعراف ، 203 و « براى شما از جانب پروردگارتان موعظهاى آمد و شفايى براى آن بيماريى كه در دل داريد و راهنمايى و رحمتى براى مؤمنان » يونس ، 57 .
( 4 ) . همانسان كه حق فرموده : « اى كسانى كه ايمان آوردهايد ، اگر پدران و برادرانتان دوست دارند كه كفر را به جاى ايمان برگزينند ، آنها را به دوستى مگيريد . » و « حبرها و راهبان خويش را به جاى اللَّه به خدايى گرفتند . » توبه ، 23 و 31 .
( 5 ) . سخن حق : « و واگذار آن كسانى را كه دين خويش بازيچه و لهو گرفتهاند و زندگانى دنيا فريبشان داد . » انعام ، 70 .
( 6 ) . خداوند مىفرمايد : « تا كسى بگويد : اى حسرتا بر من كه در كار خدا كوتاهى كردم و از مسخرهكنندگان بودم . » زمر ، 56 .
( 7 ) . گفته خداوند : « به ستمگران ميل مكنيد كه آتش بسوزاندتان . » هود ، 113 و « در اين روز پوزش ستمكاران به حالشان سود ندهد و از آنها نخواهند كه توبه كنند . » روم ، 57 .
( 8 ) . خداوند فرموده است : « چون كار زشتى كنند گويند : پدران خود را نيز چنين يافتيم و خدا ما را بدان فرمان داده است . بگو : خدا به زشتكارى فرمان نمىدهد . چرا چيزهايى به خدا نسبت مىدهيد كه نمىدانيد ؟ » اعراف ، 28 .