24 - اگر محرم شكارى را كه از آن ديگرى است به قتل رساند ، جزاى صيد براى خداوند است و بهاى صيد از آن مالك . مالك بر آن است كه به كشتن مملوك ، جزاء واجب نمىشود . « 1 » سخن او با فرموده خدا ، همراه نيست : « . . . هر كه صيد را به عمد بكشد جزاى او قربانى كردن حيوانى است همانند آنچه كشته است . » « 2 »
25 - كسى كه در محاصره قرار گرفته است ، نمىتواند از احرام خارج شود مگر آنكه قربانى كند .
مالك مىپندارد كه اين قربانى بر او واجب نيست « 3 » ولى خداوند فرموده : « و اگر شما را از حج باز داشتند آن قدر كه ميسّر است قربانى كنيد . » « 4 » جابر مىگويد : « ما با پيامبر در حديبيه بوديم و براى هر هفت نفر يك شتر يا ماده گاو قربانى مىكرديم . » « 5 »
26 - اگر كسى در محاصره دشمن قرار گيرد جايز است در همان مكان قربانى كند و مستحب است قربانى را به مكه يا منى بفرستد .
ابو حنيفه مىگويد : قربانى جز در حرم جايز نيست پس بايد قربانى را به مكه بفرستد و زمانى را كه براى رسيدن آن لازم است به حدس و گمان محاسبه كند . « 6 »
فتواى ابو حنيفه تطابقى با عمل پيامبر ندارد زيرا مشركان در حديبيه مانع و مزاحم آن حضرت شدند ، ايشان قربانى نمودند و در همان مكان از احرام بيرون آمدند « 7 » ، واژه حديبيه از حل ( بيرون رفتن از احرام ) است .
27 - اگر كسى در حال تمتع با مزاحمت و منع دشمن روبرو شود مىتواند از احرام
هامش
( 1 ) . فضل اين مطلب را بيان كرده است ، نيز در الفقه على المذاهب ، ج 1 ، ص 680 .
( 2 ) . مائده ، 95 .
( 3 ) . الفقه على المذاهب ، ج 1 ، ص 704 و بداية المجتهد ، ج 1 ، ص 287 .
( 4 ) . بقره : 196 .
( 5 ) . مسند احمد ، ج 3 ، ص 293 ، 316 و كامل ابن اثير ، ج 2 ، ص 139 .
( 6 ) . الفقه على المذاهب ، ج 1 ، ص 701 و بداية المجتهد ، ج 1 ، ص 287 و تفسير كبير ، ج 4 ، ص 149 .
( 7 ) . تاريخ الكامل ، ج 2 ، ص 139 ، بداية المجتهد ، ج 1 ، ص 287 و تفسير كبير ، ج 4 ، ص 149 ، 150 .