4 - اماميه كفاره را ساقطكننده قضا نمىدانند . شافعى آن را ساقطكننده مىپندارند ، « 1 » در حالى كه خداوند قضا را با عذر شرعى و مباح واجب ساخته پس چگونه با عذر فاسد و غير معتبر ، ساقط مىشود ؟
5 - اماميه كسى را كه با فراموشى خورده يا آشاميده ، بر هم زننده روزه نمىدانند . مالك مىگويد او افطار كرده و قضا بر وى واجب است « 2 » ولى پيامبر فرمود : « از امت من خطا ، فراموشى و آنچه به اجبار انجام دادهاند ، عفو شده است . » « 3 »
در روايت ديگر از پيامبر : « هر كه روزه بگيرد سپس با فراموشى بخورد يا بياشامد ، بايد روزه خود را تمام كند و بر او قضا نيست كه خداوند طعامش داده و سيرابش ساخته است » . « 4 »
6 - به رأى اماميه اگر روزهدار آميزش كند ، براى هر روزى كه چنين كرده بايد كفاره دهد ، خواه روز گذشته كفاره داده باشد يا خير .
ابو حنيفه مىگويد : « اگر او تمام ماه را آميزش كرده باشد يك كفاره كافى است . » « 5 »
سخن ابو حنيفه با عقل و نقل ناسازگار است . عقل از آن جهت كه روز گذشته و آينده در وجوب روزه برابرند و آميزش در هر دو روز حرام است و جهت حرمت در هر دو مورد يكسان است ، پس در ايجاب كفاره چه تفاوتى ميان دو روز است ؟ كفاره روز سابق چه ربطى به امروز دارد ؟ بلكه شايسته است كه روز دوم مجازات بيشترى داشته باشد زيرا شخص با انجام دوباره گناه حرمت روزه را شكسته است . آيا فتواى
هامش
( 1 ) . الام ، ج 2 ، ص 100 و بداية المجتهد ، ج 1 ، ص 211 ، ابن قدامه حنبلى نيز اين مطلب را در كتاب خود مغنى ذكر كرده است .
( 2 ) . الموطأ ، ج 1 ، ص 283 و الهدايه ، ص 187 .
( 3 ) . آيات الاحكام ، ج 1 ، ص 17 و بداية المجتهد ، ج 1 ، ص 212 .
( 4 ) . التاج الجامع للاصول ، ج 2 ، ص 87 .
( 5 ) . بداية المجتهد ، ج 1 ، ص 214 و الفقه على المذاهب ، ج 1 ، ص 581 .