از بيدارى يا هوشيارى نماز بجاى آرد » « 1 » و « اى فرزندان عبد مناف ، هر يك از شما كه به گونهاى متصدى امرى شد هيچ كس را از طواف كعبه و نماز گزاردن در هر وقت شب يا روز باز ندارد . » « 2 »
35 - اماميه قنوت را مستحب و محل آن را بعد از قرائت و پيش از ركوع مىدانند .
ابو حنيفه آن را بدعت انگارد و شافعى محل آن را پس از ركوع مىداند « 3 » . آنها با روايت حميدى در جمع بين صحيحين مخالفت كردهاند : « پيامبر در نماز صبح پس از قرائت و پيش از ركوع ، قنوت به جا مىآورد . » « 4 »
36 - اماميه وتر را مستحب مىدانند و ابو حنيفه آن را واجب « 5 » . حماد بن زيد مىگويد : از ابو حنيفه عدد نمازها را پرسيدم ، پاسخ گفت : پنج نماز است . پرسيدم : نماز وتر واجب است ؟ گفت : نمىدانم .
ابو حنيفه با امر متواتر معلومى مخالفت ورزيده است زيرا آشكار است كه نمازها پنجگانهاند . اعرابيى نزد پيامبر آمد و از اسلام پرسيد . پيامبر فرمود : پنج نماز است كه در روز و شب بجاى آورى . پرسيد : نماز ديگرى بر من واجب است ؟ فرمود :
نه مگر خود داوطلبانه بخوانى . سپس اعرابى از صدقه و روزه پرسيد كه پيامبر به زكات و ماه رمضان پاسخ فرمود و اعرابى در هر دو مورد پرسيد كه آيا بيش از اين ، ( زكات و روزه رمضان ) چيزى بر من است و پيامبر پاسخ فرمودند : نه مگر خود به ميل خويش بجا آورى . اعرابى در حال رفتن گفت : به خدا سوگند نه بر اين مىافزايم
هامش
( 1 ) . مصابيح السنه ، ج 1 ، ص 31 ، التاج الجامع للاصول ، ج 1 ، ص 147 و صحيح البخارى ، ج 1 ، ص 146 .
( 2 ) . مسند احمد ، ج 4 ، ص 80 و در حاشيه آن ، منتخب كنز العمال ، ج 2 ، ص 350 از مستدرك و كتب ديگر .
( 3 ) . الفقه على المذاهب ، ج 1 ، ص 337 و بدايه المجتهد ، ج 1 ، ص 103 .
( 4 ) . منتخب كنز العمال در حاشيه مسند ، ج 2 ، ص 129 .
( 5 ) . بداية المجتهد ، ج 1 ، ص 70 ، الفقه على المذاهب ، ج 1 ، ص 336 و بنگريد به ترجمه حماد بن زيد در معارف ابن قتيبه ، ص 220 و تهذيب التهذيب ، ج 3 ، ص 9 .