نه گفتار و نصى از خدا و رسول خدا براى پيشوايىاش وجود دارد و نه امت او را بر همه مردم برگزيدهاند ؟ تنها به سبب آنكه چهار تن با او بيعت كردهاند . حتّى جوينى كه از بزرگترين دانشمندان سنى و دشمنترين آدميان نسبت به اهل بيت است ، اعتقاد داشته كه اگر يك تن از بنى هاشم با يك تن ديگر بيعت كند ، بيعت فقط براى همان شخص منعقد مىگردد نه غير او . آيا خردمند مىپذيرد به چنين مذهبى گردن نهد و فرمانبردار كسى باشد كه عدالت او را نمىداند و از ايمان يا بىايمانى او بىخبر است ؟ با او افت و خيزى نداشته تا شناخت معتبرى داشته باشد و تنها از آن رو كه يك تن با او بيعت كرده ، او نيز بيعت كند ؟ آيا اين جز نادانى محض و حماقت است ؟ پناه به خدا از پيروى هوس و چيرگى محبت دنيا .
از شگفت انگيزترين امور ، پژوهش اشاعره در اين باب و فروع و تفاصيل آن است .
ايشان كه دعوى خطاكارى همه مردم را دارند و خداوند را با آوردن شريعتها و آيينها ، فريبنده آدميان مىدانند ، نه مىتوانند به راستى اين امر يقين داشته باشند و نه حتّى گمان .
با چيرگى يافتن گمراهى و كفر و گناهانى كه از خدا سر زده خردمند چگونه مىتواند به راستى شريعت ظن داشته باشد ؟ بلكه بايد به خطاى آن گمان داشت و به حال اغلب نگريست كه صلاح جهان بسيار اندك است .
وانگهى آنها روا مىدانند كه پروردگار ، تنفس را با وجود نياز به آن حرام سازد و در شدت تشنگى ، نوشيدن آب را بر ما حرام گرداند با آنكه هيچ فايدهاى در ترك آن و زيانى در نوشيدنش نيست ، چگونه مىتوانند جزم كنند كه خداوند به بندهاش لطف دارد و مصلحت در پيروى از اين امام است ؟
تعيين امام
همه اماميه باور دارند كه امام پس از پيامبر - درود خداوند بر او باد - على بن ابى طالب عليه السّلام است . اهل سنت مىگويند ، امام ابو بكر بن ابى قحافه و پس از او عمر بن