( 1 )
بين صحابه آن كه به هيبت مشهور است
شعبى گويد : تازيانهء عمر از شمشير حجاج ترسانگيزتر بود و هنگامى كه هرمزان را اسير آوردند ، عمر در منزل نبود . موكل هرمزان سراغ به سراغ ، هرمزان را برد تا در مسجدى عمر را يافتند ، تازيانه زير سر نهاده و خفته . هرمزان گفت : به خدا من چهار تن از خسروان ايران را خدمت كردهام ، هيبت هيچ يك مثل هيبت اين تازيانهدار مرا نگرفته است . ابن الجوزى در سيرة عمر ، باب چهل و پنجم را به هيبت وى اختصاص داده ، مىگويد : روزى عمر در راه مىرفت و جمعى از صحابه به دنبالش بودند ، ناگهان به سببى برگشت ، همگى به زانو درآمدند . از عكرمه روايت است كه دلاكى به نام سعيد بن هبلج موى عمر را كوتاه مىكرد ، عمر سرفهاى زد ، آن دلاك از ترس خود را خراب كرد و عمر چهل درهم به دو داد . اين قصه را سيوطى در جمع الجوامع از ابن سعد و خطيب نقل كرده است [ در تاريخ مدينه ابن شبه نيز اين قصه هست ] .
( 2 )
آن كه در همهء فضيلتها بين صحابه ضرب المثل بود
على ( ع ) در كثرت فضيلتها ضرب المثل است . جاحظ گويد : هر جا سخن از سابقه در اسلام ، و فهم عميق دين ، و پارسايى در اموال ، و بخشش و عطا در ميان مىآيد ، كسى را نمىشناسم كه على بن ابى طالب را به ياد نياورد . نيز گفتهاند : مىشود مردى عالم باشد و عابد نباشد ، يا عابد باشد و عالم نباشد ، يا عابد و عالم باشد ، اما عاقل نباشد ، و سليمان بن يسار عالم عابد عاقل است . ثعالبى در ثمار القلوب گويد : حال ببين سليمان بن يسار كجا و فضيلتهاى على كجا ؟ ابن الجزرى در كتاب اسنى المطالب گويد : همه فضيلتها چه علوم و چه ويژگىهاى نيكو در على ( ع ) جمع بود . احمد بن حنبل گويد : براى هيچيك از اصحاب پيغمبر ( ص ) به اندازهء على ( ع ) فضيلت روايت نشده است .
( 3 )
آن كه ميان صحابه به صدق شهرت داشت
ابو ذر ميان صحابه به راستگويى شهرت داشت و پيغمبر ( ص ) فرموده است : آسمان سايه نينداخته و زمين بار نكشيده است راستگوىتر از ابو ذر را بعد از پيغمبران . ثعالبى در ثمار القلوب گويد : در ضرب المثل براى انسان دروغگو ، بانمكترين ضرب المثل كه شنيدهام اين است : « الفاختة عنده ابو ذر » .