مادرت به عزايت بنشيند ، مگر جز اين است كه محصول زبانهاى مردم ، آنها را با بينى در آتش مىاندازد ؟
بر متعلّم است كه جور استاد را بكشد . در اصول البدائع كاسانى آمده است كه عبد اللّه بن عباس غلامى را بسته بود تا تأويل قرآن بياموزد ، و اين عادتى مقبول در آموزش شده است .
در طبقات ابن سعد « 1 » به نقل از عكرمه مىآورد كه ابن عباس بر پاى من كنده گذاشته بود و به من قرآن مىآموخت .
( 1 )
مناظرهء صحابه در حضور پيغمبر ( ص )
ابو نعيم از ابو هريره روايت مىكند كه ما در حضور پيغمبر ( ص ) بسيار مجادله مىكرديم .
ابو نعيم مىافزايد كه البته بايد مراعات ادب حضور استاد و بزرگتر بشود .
( 2 )
آداب دانشآموزى و حضور در مجلس درس
ابو نعيم در باب آداب دانشآموزى گويد : ( 3 ) اولين مستحب آن است كه دانشآموز مسواك بزند .
پيغمبر ( ص ) فرموده است : اگر پروا نداشتم از اينكه بر امتم سخت گرفته باشم ، مسواك را مانند نماز واجب مىكردم .
( 4 ) دوم ، اينكه ناخنش را وقتى دراز شد ، بگيرد . مردى نزد پيغمبر ( ص ) آمد و خبر آسمانها پرسيد . حضرت فرمود : آيا خبر آسمانها مىپرسى و ناخنت مثل چنگال پرندگان دراز است و چركين ؟
( 5 ) سوم ، اينكه لاى انگشتانش را بشويد . پيغمبر ( ص ) فرمود : چگونه وحى تأخير نشود ، در حالى كه شما اطرافيان من نظافت نمىكنيد ، ناخن نمىگيريد ، شارب نمىزنيد ، و لاى انگشتانتان را نمىشوييد .
( 6 ) چهارم ، غسل كردن . وقتى بدن عرق كرد و بو گرفت ، بايد شسته شود كه ديگران را ناراحت نكند . از عايشه روايت است كه روزهاى جمعه از اطراف شهر ، غبارآلوده و عرق كرده مىآمدند و بو مىدادند . حضرت به يكى آنان فرمود : كاش براى اين روز نظافت مىكرديد .
( 7 ) پنجم ، چيدن شارب ، وقتى بلند شود .
هامش
( 1 ) . ابن سعد ، الطبقات الكبرى ، ج 2 ، ص 133 .