الى الله ساخته است ، آن مسجد را ويران نمىكنند ، ولى در آن نماز نمىخوانند ، مگر مورد نياز واقع شود ، جمعيت افزون گردد ، يا مسجد اول خراب شده باشد . مؤلف گويد : من بر همين اساس دستور دادم زاويهاى را كه كسى در قبيلهء امزاب در شاويه ساخته بود تا ميان دراويش كتانى تفرقه ايجاد كند ، ويران كنند و آتش بزنند .
( 1 )
هر كس هر كارى را نيكو مىتواند انجام دهد ، بايد آن كار به او واگذار شود
( 2 ) در الاصابه در احوال طلق بن على تميمى از السنن نقل كرده كه در بناى مسجد مشغول بود ، پيغمبر ( ص ) فرمود : گل نزدش ببريد كه او بهتر بنايى مىكند . از قول طلق آوردهاند كه من در كار گل مهارت داشتم ، گل را خوب بيل زدم و حضرت مىنگريست . فرمود : گل كار ، اين است . يا فرمود : از همه شما محكمتر گلكارى مىكند . نيز آوردهاند كه پيغمبر ( ص ) بر قبرى ايستاد و ملاحظه كرد خشت مقبره مخلوط كاه دارد ، دستور داد درستش كنند و فرمود :
خداوند دوست دارد بندهاش هر كارى مىكند ، خوب و محكم انجام دهد .
( 3 ) مؤلف گويد : در اينجا چند نكته بايد افزود :
يكم : شيخ عبد القادر فارسى در تعليق بر حديث الصحيح كه پيغمبر ( ص ) « هرگز برهء درسته بريان شده را نخورد » گفته است : اگر آماده مىبود ، مىخورد و همچنين غذاهاى عالى اگر موجود بود ، ميل مىفرمود ؛ چنين است ساختمان و خانهء آن حضرت .
دوم : نقشهء منزل ماريهء قبطيه . خانهء ماريه مربع كوچكى بود ميان بستانها در شرق مدينه كه حياطش با چوب ضخيم مفروش بود و روى آن دو اتاق و يك سايهبان ساخته بودند كه حضرت در تابستانها بنشيند و آن مكان تا چند قرن بر همان حال باقى بود . « 1 »
سوم : وقتى براى حضرت گشايش مالى حاصل شد ، چنان بخشش مىفرمود كه از هيچ پادشاه كريمى ساخته نيست . قاضى عياض در الشفا آورده است كه خزائن زمين و كليد شهرها به پيغمبر ( ص ) عرضه گرديد و غنايم بر او حلال شد كه پيش از او بر هيچ كس حلال نشده بود ، و حجاز و يمن و همهء عربستان و مناطق مجاور در شام و عراق بر او گشاده شد كه خمس و جزيه و صدقات مىآوردند ، و براى شاهان قدرى از آن آورده مىشود ، و ملوك اقاليم با وى صلح و سازش كردند ، اما از آن اموال چيزى براى خود برنداشت و درهمى نگه نداشت ، بلكه در جاى خود مصرف كرد و ديگران را بىنياز ساخت و مسلمانان را تقويت
هامش
( 1 ) . به نقل از : ابن الأبّار ، تكملة الصلة ، نسخهاى كهن و خطى بعد از سال 630 .