هنگامى كه ابو بكر خالد را به جنگ مرتدان مىفرستاد ، به دو توصيه نمود كه در مقابل شمشير ، شمشير ، در مقابل نيزه ، نيزه ، و در مقابل تير ، تير به كار برد . زرقانى در شرح المختصر گويد : نه اين است كه هرچه در جاهليت عمل مىشده ، در اسلام نهى شده باشد ؛ چنان كه پيغمبر ( ص ) خندق كند و كمانهاى ايرانى را ستود كه « هم اقوى منكم رميا » . ساعدبند در سلف سابقه نداشته ، براى مسلمانان تجويز شد . آنچه از تشبّه به غير مسلمانان نهى شده ، در مواردى است كه خلاف مقتضاى شرع باشد .
( 1 ) در كتاب الذخيره « 1 » از كتب بزرگ حنفيه آمده است كه زيرهء نعلين ابو يوسف ، با ميخ به رويه آن وصل شده بود ، كسى به دو گفت : سفيان و ثور بن يزيد بر اين كفش اشكال مىكنند ؛ زيرا شبيه كفش راهبان است . ابو يوسف گفت : كفش پيغمبر ( ص ) نيز از جهتى شبيه كفش راهبان بود ؛ وانگهى با كفشى غير از اين نمىتوان مسافت طولانى پيمود . مالك گويد : با آنكه برنس ( لبّادهء كلاهدار ) لباس سلف نبود ، ولى پوشيدنش جايز است .
( 2 )
متصدى نگهدارى غنايم
ابن اسحاق گويد : پيغمبر روز بدر عبد الله بن كعب بن عمرو بن عوف را بر انفال گماشت .
ابن حزم افزوده است كه در خيبر نيز همو را بر گماشت . قضاعى در كتاب الانباء گويد : در خيبر شش هزار اسير گرفتند ، و شتر و چهار پايان ديگر بىشمار بود . از سعيد بن مسيّب روايت است كه شش هزار زن و پسر بچه بود و پيغمبر ( ص ) ابو سفيان را بر آنها گماشت . مؤلف گويد : پيشتر گذشت كه پيغمبر ( ص ) بديل بن ورقاء را امر كرد در جعرانه بماند و تا رسيدن حضرت ، اسيران و اموال را نگه دارد . در العقد الفريد « 2 » آمده است كه معيقب بن ابى فاطمه ، غنايم پيغمبر ( ص ) را به قلم مىآورد .
پيغمبر روز خيبر دستور داد سعد بن عباده و سعد بن ابى وقاص ، ظروف زرين و سيمين غنايم را به فروش برسانند . آوردهاند : كسى در غزوه خيبر پيغمبر ( ص ) را مدح كرد ، حضرت همه ماكيانهاى خيبر را به دو بخشيد و آن شخص ، لقيم الدجاج لقب يافت .
( 3 ) ابن عبد البر گويد : روز بدر عبد الله بن كعب بن عمرو انصارى متولى غنايم بود و در غزوهاى ديگر هم ، همو متولى خمس پيغمبر ( ص ) شد . در صحيح مسلم آمده است كه پيغمبر ( ص ) محميته بن جزء را بر خمس گماشت .
هامش
( 1 ) . الذخيرة ، ج 1 ، ص 438 .
( 2 ) . ابن عبد ربه ، العقد الفريد ، ج 2 ، ص 144 .