خراسانى است . مؤلف گويد : اگر اين حديث راست باشد ، ترديد بعضى در عمامهگذارى بچه محل تأمل است ؛ چون در نصوص فقها ، وقت معيّنى براى اين كار تعيين نشده است كه آيا وقت عمامهگذارى هفت سالگى يا ده سالگى يا هنگام بلوغ يا بعد از ريش در آوردن است . « 1 » حجازيان هم اكنون ( يعنى سال 1346 ق ) نيز بر عمامهگذارى پسر بچهها اهتمام دارند ، گويى سنتى قديم و موروثى است ؛ چنان كه ابن عساكر از مالك نقل مىكند : « من هنوز مو بر صورت نداشتم كه عمامه گذاشتم » . در المدارك ، از مالك نقل است كه من ريش نداشتم تذكير ( وعظ و خطابه ) مىنمودم و از بابت احترام ، با عمامه وارد مسجد پيغمبر ( ص ) مىشديم .
( 1 )
تقسيم لشكر به پنج قسمت و جاى رئيس لشكر
عرب ، لشكر را خميس مىناميد ؛ چرا كه از پنج قسمت قلب ، ميمنه ، ميسره ، مقدمه و ساقه تشكيل مىشود . ابن اسحاق در داستان فتح مكه آورده است كه زبير بر جناح چپ لشكر ، خالد بر جناح راست ، سعد بن عباده با جمعى از كدى ، و ابو عبيده جراح با صف ( پيادگان ) و پيشكاران پيغمبر ( ص ) پيشاپيش حضرت حركت مىكرد و حضرت در بالاى مكه نزول فرمود و قبهاش را همانجا افراشتند . در جنگ حنين ، خالد فرمانده مقدمهء لشكر بود و در بدر ، قيس بن صعصعه بر ساقهء لشكر قرار داشت و در احد ، فرمانده پيادگان ، عبد الله بن زبير از بنى عمرو بن عوف بود . از الاصابه برمىآيد كه در جنگ احد ، عبد الله بن جبير انصارى فرمانده تيراندازان احد بود و پس از هزيمت اوّليه مشركان ، وقتى تيراندازان براى گردآورى غنيمت حركت كردند ، عبد الله بن جبير آنان را نهى كرد ، ولى او را گذاشتند و رفتند .
( 2 )
پيشوا در مقابله با دشمن ، كسى را جانشين خود در قلب سپاه مىسازد
در الاستيعاب آمده است كه كعب بن مالك ، در جنگ احد زره زرد رنگ پيغمبر ( ص ) را پوشيد و يازده زخم برداشت . مؤلف گويد : در اينجا بايد از خوابيدن على ( ع ) در بستر پيامبر ( ص ) ياد كرد . در كتاب التاج [ منسوب به ] جاحظ آمده است : ايرانيان قديم مىگفتند : از خوابگاه شاه جز پدر و مادرش نبايد با خبر باشند و بر ديگرى [ يعنى زن و فرزندان و نديم و خدمتگزار ] اطمينان نكردن ، به احتياط نزديكتر است .
هامش
( 1 ) . ر . ك : الكتانى ، عبد الكبير ، الدعامة فى احكام العمامه ، ص 29 .