روايت عروة بن زبير نيز با روايت جعفر و موسى بن عقبه قابل مقايسه است خصوصا بر نبوت محمد صلّى اللّه عليه و إله و اخلاق اسلامى و رد بتپرستى تأكيد دارد ، اما آنچه در اين روايت متفاوت است قرائت سورهء مريم و سورهاى ديگر به تقاضاى نجاشى توسط جعفر بن ابى طالب است .
اما روايت ام سلمه را ابن اسحاق و ابن هشام هر كدام به شكلى متفاوت آوردهاند ، هر چند ابن هشام خود از ابن اسحاق نقل مىكند ، اما روايت ابن اسحاق مختصرتر و روايت ابن هشام مفصلتر و شامل قرائت قرآن توسط جعفر و اشاره به نماز و زكات هم مىشود كه در روايت ابن اسحاق نيست . بايد توجه داشت كه تشريع نماز و زكات به عنوان دو ركن اسلام ، هجده ماه بعد از هجرت به مدينه واقع شد « 1 » و نيز اينكه جعفر ( در روايت ابن هشام ) مىگويد : پيغمبر صلّى اللّه عليه و إله ما را از تهمت زدن بر زنان بىخبر و بيگناه منع كرد ، در واقع تلميح به آيه 23 سورهء نور است كه ايضا در مدينه به سال پنجم نازل شده است و بعد از داستان افك است . « 2 »
هامش
( 1 ) . ابن سعد : الطبقات ، 1 / 248 و نيز پيوست شماره 12 ، اختلاف روايات ام سلمه ، راجع به مهاجرت ، در قديمترين منابع ( از جمله كتاب ابن اسحاق و ابن هشام . . . ) باعث ترديد در اين روايات مىشود . اشاره به نماز و زكات و نهى از تهمت بر زنان شوهردار پاكدامن از جملهء اين موارد اختلاف است ( ر ك به مسند ابن حنبل حديث 1740 ) بر هيچ محقق سيره نبوى پنهان نيست ، كه نماز و زكات هجده ماه پس از هجرت به مدينه تشريع شد ، الطبقات ، ابن سعد 1 / 248 ؛ الدرر ، ابن عبد البر ، ص 86 ؛ عيون الاثر ، ابن سيد الناس ، 1 / 238 . و مشهور است كه ام سلمه پيش از هجرت پيغمبر ( از مكه به مدينه ) از مهاجرت حبشه به مكه برگشت يعنى پيش از تشريع زكات و نماز و منع از تهمت زدن به زنان شوهردار پاكدامن ، به مدينه مهاجرت كرده است و طبق بعضى روايات ، ام سلمه نخستين مهاجرى است كه قدم به مدينه گذاشته است ، ابن اسحاق : السير ، 222 ، ابن هشام : السيرة النبوية ، 2 / 112 . خصوصا آيه نهى از تهمت زدن به زنان شوهردار پاكدامن در سورهء نور آيه 4 آمده كه خود سورهاى مدنى است [ و على المشهور در قضيهء افك نازل شده است ] .
( 2 ) . مختصر تفسير ابن كثير ، 2 / 593 .