موضعگيرى نجاشى نسبت به مهاجران مسلمان و نمايندگان قريش
به طور خلاصه موضعگيرى نجاشى در مورد عيسى و مادرش با نظريه اسلام و قرآن موافق است و طبق بعضى روايات بر نبوت محمد صلّى اللّه عليه و إله نيز گواهى مىدهد و ايمان مىآورد و از شنيدن كلمات قرآن متأثر مىگردد و اشك در چشمش مىآيد و بالاخره به مسلمانان امان و اجازه مىدهد كه در سرزمين او زندگى كنند و هر كس را كه مسلمين را بيازارد ، تهديد به مجازات مىنمايد و هديه هيئت نمايندگى قريش را رد مىكند و شكست و عدم موفقيت نصيب نمايندگان قريش مىگردد .
شايسته اشاره است كه طبق همهء اين روايات ، نجاشى همچون يك عرب ، عربى مىداند ( و يا آنكه جعفر بر زبان حبشى مسلط است ) ، اما در هيچ يك از روايات ، تصريح نشده كه نجاشى عربىدان بود ، همچنانكه معلوم نيست جعفر زبان حبشى را نمىدانسته است . دليلى براى نفى و اثبات هيچ يك ، به شكل قطعى در روايات نيست .
البته بعضى گفتهاند جعفر ، مترجم گروه بود . « 1 » بعضى نيز گفتهاند عثمان بن عفان « 2 » با نجاشى گفتگو كرد . در مغازى واقدى آمده است كه نجاشى بزرگ شدهء ديار عرب است و در كودكى گلهچران بود تا آنكه فرمانرواى حبشه شده است . « 3 » و نيز واقدى آورده است كه بعد از جنگ بدر ، نجاشى مهاجران را احضار كرده و خبر پيروزى مسلمين و موقعيت چاه بدر و پيرامون آن را براى ايشان توصيف كرده است . « 4 » حال آنكه در روايت جعفر ، اين جعفر است كه به نجاشى خبر مىدهد پيغمبر صلّى اللّه عليه و إله
هامش
( 1 ) . ابن اسحاق : السير ، 217 ؛ مورج السدوسى : حذف من نسب قريش ، ص 17 .
( 2 ) . ابن اسحاق : السير ، ص 317 ، البيهقى : دلائل النبوه ، 2 / 306 .
( 3 ) . واقدى : المغازى ، 1 / 120 .
( 4 ) . واقدى : المغازى : 1 / 120 . در اين روايت از قول نجاشى آمده : من مىدانم چاه بدر در كجاست . من آنجا زمانى كه برده بودم ، گلهء ارباب را مىچراندم ، معالم الهجرتين ، ص 173 .