از او اذيت و سختى مىديديم نزد ما آمده ، ايستاد و گفت : « اى ام عبد اللّه ! آمادهء رفتن هستيد ؟ گفتم : آرى ، به خدا سوگند ! مىرويم در سرزمينى از سرزمينهاى خدا ، چون كه شما ما را اذيت كرديد و بر ما چيره شديد . تا آنكه خداوند براى ما گشايشى برساند » . اين نقل مىتواند نشان دهد كه به تدريج رفتن به حبشه ، و عادى شدن آن امرى نهانى نبوده است .
دلايل هجرت به حبشه
1 . در درجهء نخست ، علّت هجرت مسلمانان به حبشه رهايى از ستم و شكنجه و آزار قريش و حفظ دين و عقيده بوده است . خرگوشى مىنويسد كه جعفر بن ابى طالب از پيامبر صلّى اللّه عليه و إله و سلّم خواست اجازه دهد او به سرزمينى برود كه در آنجا بدون مشكل به عبادت خداى يكتا بپردازد و پيامبر به او اجازه داد . « 1 » جعفر بن ابى طالب ضمن سخنانى كه برابر نجاشى ايراد كرد ، علت هجرت را فشار مشركان براى بازگرداندن مسلمانان از اسلام عنوان كرد « 2 » جعفر با اشاره به دعوت اسلامى گفت : زمانى كه شمار مسلمانان فزونى گرفت و ايمان آوردن به اسلام آشكار شد و شمارى از قبايل به تعذيب و حبس مسلمانان خود پرداختند تا آنان را از دينشان بازگردانند ، رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله و سلم به آنان فرمود : در زمين پراكنده شويد . اصحاب از ايشان پرسيدند به كجا برويم ؟ آن حضرت به حبشه اشاره كرد . پس از آن بود كه عدهاى از مسلمانان به همراه خانواده يا بدون آن به حبشه هجرت كردند . « 3 »
اين نكته را ديگر راويان سيره نيز گزارش كرده و تأكيد كردهاند كه علت اصلى
هامش
( 1 ) . شرف النبى : 1 / 278
( 2 ) . السيرة النبوية ، ابن هشام : 1 / 336
( 3 ) . طبقات الكبرى ، 1 / 204