هجرت به حبشه ، نجات مسلمانان از آزار مشركان و حفظ ايمان آنان بوده است .
عروة بن زبير با اشاره به ارتداد برخى از مسلمانان در جريان اين آزارها ضرورت هجرت به حبشه را توجيه كرده است . « 1 »
ابن اسحاق هم مىگويد : رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله و سلّم شاهد بود كه خود با حمايت خداوند و عمويش از آزار مشركان در امان است ، اما يارانش گرفتارند و او توان دفاع از آنان را ندارد ، لذا به آنان گفت تا به حبشه بروند . آنان نيز از ترس فتنه - بازگشت به بتپرستى - و فرار به سوى خدا براى حفظ دين خود ، به حبشه رفتند و اين اولين هجرت در اسلام است . « 2 » رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله و سلّم فرمود : خدايا هجرت اصحاب من را پذيرا باش و آنان را به جاهليتشان باز مگردان . « 3 »
اين كه جز اين مطلب ، هجرت دليل و انگيزهء ديگرى داشته باشد ، بعيد مىنمايد ، اما آثارى كه بر آن مترتب بود ، قابل توجه تواند بود :
1 . نخست آن كه با وجود بيش از يك صد و پنجاه مسلمان در مكه بيم آن مىرفت كه درگيرى ميان قريش و مسلمانان آغاز شود و اين چيزى بود كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله و سلّم از آن نگران و با آن مخالف بود . بنابر اين رفتن اين تعداد مسلمان ، تنش در شهر مكه را كاهش مىداد .
2 . به علاوه ، سفر اين تعداد مسلمان به حبشه ، به نوعى در گسترش اسلام به نقاط ديگر مؤثر بود و به همين دليل است كه كسانى آن را سفرى تبليغى به حساب آوردهاند .
3 . شكست قريش نيز از آثار طبيعى اين مهاجرت بود . قريش ادعاى حكومت بر
هامش
( 1 ) . مغازى عروة بن زبير : 104
( 2 ) . السيرة النبوية ، ابن هشام : 1 / 320
( 3 ) . انساب الاشراف : 1 / 222