ما قبلا « 1 » در مورد شخصيّت و عظمت مرحوم مير لوحى مطالبى از علماء بزرگ زمانش نقل كرديم مراجعه شود تا روشن گردد كه ايشان بين بزرگان علماء زمانش ، ( چه اساتيد بزرگ خود مانند محقّق داماد و شيخ بهايى و يا معاصرينش مانند مير محمّد زمان خراسانى ، عبد المطلب بن يحيى طالقانى ، و مير سيّد احمد عاملى ، و صاحب « ابيات المختار و انيس الأبرار » و صاحب كتاب « المشاين » و كتاب « المحاسن و المشاين » و بسيارى ديگر كه قبلا نامشان ذكر شده ) چه عظمتى داشته ، و همچنين در رسالههاى گذشته سخن از نفوذ او در ميان عموم مردم تا جايى كه كارهايى كه بزرگان علماء نتوانستند ، او از عهدهاش برآمده ، مانند كوبيدن فرقهء ضالهء اتباع ابو مسلم كه از محقق كركى « 2 » گرفته آن مرجع عالى قدر و شيخ الاسلام شيعه فعاليت كرده بود و به نتيجه نرسيده بود كه مرحوم مير لوحى آن را تمام كرد و وضع آنها را برچيد ، . . . و امثال آن .
كجا در تاريخ ديده شده يك عالمى اقدامى كند كه هفده رساله رسما از علماء بزرگ زمانش در تأييدش تأليف شود ، غير از كتابهاى ديگر غير رسمى مانند : « سلوة الشيعة » و غيرها كه در موضع ديگرى است ولى در تأييد ايشان سخنان بسيار دارد و همچنين فتاوا و نوشتههاى ديگر .
بحران معارضهء مرحوم مير لوحى با اتباع ابو مسلم و معارضهء آنها با آن بزرگوار و نوشتن رسالهها و كتابهاى بسيار از علماى بزرگ در تأييد و نصرت او كه قبل از سنهء 1044 بوده ، در مركز و پايتخت سلطنتى يگانه مملكت رسمى شيعه ، ايران بزرگ آن زمان ، و در عصر شدّت گرفتن فعّاليتهاى تبليغى و ترويجى شيعه و پيشرفت
هامش
( 1 ) . از صفحات 40 تا صفحهء 54 و نيز از صفحهء 70 تا صفحهء 104 رجوع كنيد .
( 2 ) . متوفاى سنهء 940 .