حضور درياب . خزيمي خدمت كرد ودرآمد وبر امام سلام داد وتحيّت نيكو گفت وهر دو پاى مبارك أو ببوسيد وهر دو روى به خاك بماليد وپيام عمر بگذارد .
امام فرمود : نامههاى شما مرا بدين زمين كشانيد واگر گذاريد بازگردم . خزيمي بازگشت وجواب امام برسانيد . عمر بسى شادمان گشت وگفت : اميد است خداى سبحانه مرا از محاربت حسين بازدارد واز اين ورطه خلاصي بخشد . « 1 »
وبا پسر زياد نامه كرد كه چون بدين زمين رسيدم به حسين بن علي كس فرستادم واز موجب عزيمت عراقش باز بپرسيدم ، در جواب گفت كه مردم عراق به من نامهها نوشتند ومرا به عجلتى هرچه تمامتر بخواندند وكنون اگر رأى خويش ديگرگون كردهاند واز قدوم من كاره باشند ، بازگردم .
حسّان بن قائد العبسي گويد : من در محضر پسر زياد بودم ؛ چون اين نامه بخواند ، بدين بيت تمثّل كرد :
الآن إذ علقت مخالبنا به * يرجو النّجاة ولات حين مناص « 2 »
وبه عمر بن سعد نبشت بيعت يزيد بر حسين وياران أو عرض كن وچون بيعت كند ، ما خود دربارهء أو رأى زنيم . « 3 » وخود به جامع كوفه روان شد ، وبر منبر رفت وخطبه كرد وگفت : شما مردم ، آل أبو سفيان را آزمودهايد وايشان را بدان صفت كه خواهيد يافته واين است أمير المؤمنين يزيد با سيرتى نيكو وطريقتى محمود ودر حقّ رعيّت نيكانديش وطرق ومعابر با كياست وسياست أو مأمون « 4 » وپدر أو معاوية به روزگار خويش هم بر اين صفت بود ويزيد به بسط كرم « 5 » وعلوّ همم « 6 » از أو ممتاز
هامش
( 1 ) . وقعة الطف ص 185 ؛ تجارب الأمم ج 2 / 66 ؛ الفتوح ص 889 ؛ تاريخ طبري ج 3 / 310 ؛ ارشاد 227 ؛ بحار الأنوار ج 44 / 384 ؛ مقتل الحسين خوارزمي ج 1 / 241 .
( 2 ) . اكنون كه در چنگال ما افتاده ، اميد رهايى دارد واكنون زمان رهايى نيست . ترجمه از الفتوح ص 890 .
( 3 ) . رأى زدن : مشورت كردن ، تصميم گرفتن
( 4 ) . داراى آسايش وامنيت
( 5 ) . بذل وبخشش
( 6 ) . جمع همّت