پيامبر روز 24 و يا 25 به مدينه رسيده و مقدمات مباهله را انجام داده ، آنگاه صلحنامه را نگاشته است ؟ به طور مسلم نه ، زيرا همانطور كه يادآور شديم ، فاصلهء مكه تا جحفه ، 3 / 1 فاصلهء مكه تا مدينه است .
اكنون بايد ديد كاروانهاى آن زمان ، مجموع مسير مكه تا مدينه را در چند روز طى مىكردند . در اينجا سند روشنى جز سير خود پيامبر در اختيار ما نيست . پيامبر گرامى ، اين فاصله را در مهاجرت خود به مدينه ، در مدت نه روز طى كرد . « 1 »
همچنين رسول گرامى در سال هشتم هجرت ، اين مسافت را در مدت يازده روز پيمود . « 2 »
علت اختلاف اين است كه پيامبر در سفر نخستين ، اين مسافت را همراه دو نفر پيمود ؛ در حالى كه در سفر دوم يك سپاه ده هزار نفرى را رهبرى كرد و طبعا حركت اين سفر به كندى انجام مىگيرد .
اگر پيامبر در روز نوزدهم ، سرزمين غدير را ترك كرده باشد ، هرگاه مقياس را نه روز بگيريم آن حضرت بايد مسافت جحفه تا مدينه را - به حكم اينكه دو سوم راه است - در مدت شش روز طى كند و روز 24 ذى الحجّه وارد سرزمين مدينه شود و اگر مقياس را دومى بگيريم ( يازده روز ) بايد اين مسافت را در ظرف هفت روز و نيم طى كند و قاعدتا هنگام ظهر روز 26 وارد مدينه شود . آيا با اين محاسبه ، مىتوان گفت كه سرگذشت مباهله در روز 24 يا 25 و يا 27 رخ داده است ؟
بىپايگى اين قول در صورتى ظاهر مىشود كه بدانيم هيئت نمايندگى نجران ، پس از يك رشته جريانها و بحثها تن به مباهله داده و سرانجام از مباهله استنكاف كردند و قرارداد صلح را تحت شرايطى امضا نمودند ، زيرا هيئت نمايندگى با
هامش
( 1 ) . پيامبر شب چهارم ربيع مكه را به عزم مدينه ترك گفت و در روز دوازدهم همان ماه ، نزديك ظهر وارد محلهء قبا شد . قرائن نشان مىدهد كه حضرت اين مسافت را به خاطر تعقيب قريش ، به سرعت طى كرده است . « سيرهء ابن هشام ، ج 2 ، ص 339 ، و الطبقات الكبرى ، ج 1 ، ص 135 » .
( 2 ) . بحار الانوار ، ج 22 ، ص 19 .