مادامىكه از بازگشت پيامبر به مدينه و استقرار وى در آنجا اطلاعات قطعى به دست نياوردند ، بسيار بعيد است كه هيئت نمايندگى نجران به عزم ديدار پيامبر حركت نمايند .
آيا مراسم مباهله در ذى الحجهء سال نهم بوده است ؟
در اينجا ممكن است گفته شود كه ماه و روز مباهله ، در همان ذى الحجهء سال نهم بوده است . اتفاقا برخى از تاريخنويسان نيز ، براى اولين بار چنين نظرى را دادهاند « 1 » ولى محاسبات تاريخى نيز ، اين نظر را بىاساس نشان مىدهد ، زيرا امير مؤمنان كه خود از شاهدان حتمى مباهله و نويسندهء صلحنامه است ، در ذى الحجهء سال نهم ، از طرف پيامبر مأموريت پيدا كرد كه آياتى چند از آغاز سورهء « برائت » را در سرزمين منى ، براى مشركان بخواند . در حقيقت سال نهم هجرت ، دومين سالى بود كه سرپرستى حجاج و رهبرى آنان به دست مسلمانان افتاده بود و امير مؤمنان هم به عنوان امين الحاج برگزيده شده بود .
بديهى است كه مراسم حج ، روز دوازدهم ذى الحجّه به پايان رسيد و شخصيتى مانند على عليه السّلام ، كه سرپرستى حجاج را بر عهده داشت ، با وجود بستگان فراوان عادتا نمىتواند سرزمين مكه را روز سيزدهم ترك كند و راه مدينه را پيش گيرد ، زيرا گذشته بر جهات ياد شده ، حركت حجاج در آن زمان حركت انفرادى نبود كه هر فردى بتواند با يك مركبى بيابانهاى بىآب و علف را پشتسر بگذارد ، بلكه بايستى به طور جمعى و همراه گروهى مكه را به عزم مدينه ترك گويد . از اينرو ، امير مؤمنان هرچه
هامش
( 1 ) . صاحب منتخب التواريخ ، در صفحه 40 مىنويسد : اين رويداد را مفسران در تفسير سورهء توبه نقل كردهاند و در كتاب الغدير ، ج 6 ، ص 318 - 321 ، از هفتاد و دو تن از شخصيتهاى اهل سنت نقل شده است . گويا در آخر اين سال ( نهم ) ، قصهء مباهله حضرت پيامبر صلى اللّه عليه و آله و سلّم با نصارى نجران واقع شد . چون وارد شده كه اين امر در ماه ذى الحجّه ، بعد از فتح مكهء معظمه واقع شد و لا بد در ذى الحجهء حجّة الوداع ، كه سال دهم است نبوده ، كه حكايت غدير واقع شده ؛ پس در ذى الحجهء سال قبل بوده است و اين جريان چهار مجلس به طول انجاميده است ( با تلخيص ) .