رهبرى مانند پيامبر اسلام بزنند ؛ اين ماده مانند مشعل فروزان هنوز مىدرخشد طرز تفكر پيامبر را در نحوهء تبليغ و اشاعه اسلام معرفى مىكند و از ظاهر آن ، احترام وصفناپذيرى كه آن رهبر عالى قدر به اصول آزادى قايل بود ، كاملا هويداست .
پيامبر گرامى در برابر اعتراض دستهاى از ياران خود ، كه چرا ما پناهندگان قريش را تحويل دهيم ، ولى آنان موظف به تحويل فرارى ما نباشند ، چنين فرمود :
مسلمانى كه از زير پرچم اسلام به جانب شرك فرار كند و محيط بتپرستى و آيين ضد انسانى را بر محيط اسلام و آيين خداپرستى ترجيح دهد ؛ حاكى از اين است كه اسلام را از جان و دل نپذيرفته و ايمان او بر پايه صحيح استوار نبوده است و چنين مسلمانى به درد ما نمىخورد . اگر ما پناهندگان قريش را تحويل مىدهيم ، از اين نظر است كه اطمينان داريم خداوند وسيلهء نجات آنها را فراهم مىآورد . « 1 »
نظر پيامبر با اصول و موازين عقل و منطق همراه بود و اين مطلب با گذشت زمان ، به خوبى آشكار شد ، زيرا چيزى نگذشت كه بر اثر حوادث ناگوارى كه از اين ماده متوجه قريش مىشد ، خود آنان ، خواستار لغو اين ماده شدند .
اين ماده ، پاسخ كوبنده به غرضورزى بسيارى از خاورشناسانى است كه اصرار مىورزند علت پيشرفت اسلام را ، همان زور شمشير قلمداد كنند . آنان نمىتوانند اين افتخار را براى اسلام ببينند كه در مدت كوتاهى چگونه بسيارى از كرانههاى زمين را فراگرفت ، لذا به ناچار براى مشوب ساختن اذهان ، غرضورزى كرده ، علت پيشرفت آن را قدرت و زور بازوى مسلمانان معرفى مىكنند ؛ در صورتى كه اين پيمان در شبه جزيره در حضور رهبر و در برابر ديدگان هزاران نفر بسته شد ، كاملا مىتواند روح اسلام و تعاليم عالى آن را ، منعكس سازد . با اين همه ، بسيار دور از واقعبينى است كه بگوييم : زور شمشير باعث پيشرفت اسلام و مسلمانان شده است .
هامش
( 1 ) . همان ، ص 12 و بحار الانوار ، ج 20 ، ص 312 .