انكار اينها چنين مىفرمايد :
چرا با پيامبر دربارهء ديدن جبرئيل مجادله مىكنيد ؛ او يك بار ديگر نيز فرشته را نزديك « سدرة المنتهى » در مجاورت بهشت ديده كه اقامتگاه نيكان است آن دم كه « سدرة المنتهى » را آثار شكوه فراگرفته بود ، ديده است . او نه خطا رفت و نه منحرف شد و مقدارى از آيتهاى بزرگ پروردگار خود را ديد . « 1 »
روايات معراج
مفسران و محدثان در خصوص « معراج » و مشاهدات آن حضرت سخنان زيادى نقل كردهاند كه همهء آنها قطعى و مسلم نيست . مفسر بزرگوار شيعه و استاد فن تفسير مرحوم علامه طبرسى آنها را به چهار گروه تقسيم كرده است :
1 . گروهى قطعى و مسلم است ، مانند اصل وجود معراج و برخى از خصوصيات آن .
2 . رواياتى كه با طرق صحيح نقل شده و به درجه قطعى نرسيده است و موافق با اصول و حكم خرد است . مانند بازديد از بهشت و دوزخ و سير در آسمانها و سخن گفتن با ارواح پيامبران .
3 . احاديثى كه ظاهر آن قابل قبول نيست ، ولى قابل تأويل است ، مانند سخن گفتن پيامبر در شب معراج با بهشتيان و دوزخيان كه بايد تأويل كرد و گفت : اشباح و صور و اوصاف آنها را ديده است .
4 . پيرايههايى كه دروغپردازان جعل كرده و در دست و پا ريختهاند . چنان كه گاهى گفته مىشود كه آن حضرت در آن شب در كنار خدا نشست و يا صداى قلم خدا را شنيد . « 2 »
هامش
( 1 ) .أَ فَتُمارُونَهُ عَلى ما يَرى ، وَ لَقَدْ رَآهُ نَزْلَةً أُخْرى ، عِنْدَ سِدْرَةِ الْمُنْتَهى ، عِنْدَها جَنَّةُ الْمَأْوى ، إِذْ يَغْشَى السِّدْرَةَ ما يَغْشى ، ما زاغَ الْبَصَرُ وَ ما طَغى لَقَدْ رَأى مِنْ آياتِ رَبِّهِ الْكُبْرى« نجم ( 53 ) آيه 12 - 18 » .
( 2 ) . مجمع البيان ، ج 3 ، ص 395 .