كه چرا مىخواهيد با گروهى بجنگيد كه سحرخيزان و شبزندهداران و اهل عبادتند ؟ « 1 »
خصلت ياران شهيد او ، روح معنوى و حال عبادت و نيايش و نماز بود و شب عاشورا ، زمزمهء نماز و نيايش آنان در خيمههايشان پيچيده بود . به گفتهء مورّخان « لهم دوىّ كدوىّ النّحل و هم ما بين راكع و ساجد و قارئ للقرآن » « 2 » همهء شب را به نماز مشغول بودند . به نقل تاريخ ابن اثير : شب كه شد ، تمام شب را به نماز و استغفار و تضرّع و دعا پرداختند . صبح عاشورا نيز ، حسين بن على « ع » پس از نماز صبح با ياران ، نفرات خود را سازماندهى كرد . « 3 »
ظهر عاشورا ، ابو ثمامهء صائدى ، وقت نماز را به ياد حضرت آورد . حضرت نيز او را دعا كرد كه : خداوند تو را از نمازگزاران ذاكر قرار دهد . آنگاه به اتفاق جماعتى به نماز ايستادند و نماز خوف خواندند . « 4 » سعيد بن عبد الله نيز از ياران او بود كه هنگام نماز ، جلوى امام ايستاد و بدن خويش را سپر تيرهاى بلا ساخت و با پايان يافتن نماز امام ، او بر زمين افتاد و شهيد نماز گشت . « 5 » حسين و يارانش همه كشته راه نماز شدند . از اين رو در زيارتنامهء امام خطاب به او مىگوييم : « اشهد انّك قد اقمت الصّلاة و آتيت الزّكاة و امرت بالمعروف و نهيت عن المنكر » ( زيارت وارث ) .
آنچه به جهاد ، ارزش مىدهد ، آميختگى آن با نماز است . عاشورا تلاقى عرفان و حماسه بود و نهضت كربلا براى احياى سنّتهاى دينى و فرايض الهى از جمله نماز بود . شيعهء او نيز بايد اهل نماز و خشوع باشد و از ديندارى تنها عزادارى را نشناسد .
حتّى معتقدان و اميدواران به شفاعت حسين « ع » نيز بايد اهل نماز باشند . چون شفاعت بىنمازان نخواهد رسيد . دريغ و افسوس از كار آنان كه در ايّام سوگوارى به عزادارى و سينه زنى و نوحهخوانى و دسته و هيأت مىروند ، امّا نسبت به نمازهاى واجب بىاعتنايند .
- ابو ثمامهء صائدى ، سعيد بن عبد الله ، درسهاى عاشورا
نواويس
نام محلّى است كه در خطبهء امام حسين « ع » هنگام خروج از مكّه به سوى عراق آمده
هامش
( 1 ) - الفتوح ، ابن اعثم ، ج 5 ، ص 177 .
( 2 ) - حياة الامام الحسين ، ج 3 ، ص 175 .
( 3 ) - الكامل ، ج 2 ، ص 560 .
( 4 ) - سفينة البحار ، ج 1 ، ص 136 ، الكامل ، ج 2 ، ص 567 .
( 5 ) - بحار الأنوار ، ج 45 ، ص 21 .