امام امّت « ره » ، با الهام از عاشورا ، روح حماسه و غيرت دينى را در مردم دميد ، به حكومت اسلامى و حاكميّت ارزشهاى قرآنى فرا خواند ، مفاسد رژيم طاغوت را بر شمرد و در دوران تبعيد هم از اين راه دست برنداشت . مردم ، مبارزات خود را بر ضدّ يزيد زمانه مىدانستند و از تبيين مفاسد معاويه ، يزيد ، ابن زياد و . . . ذهنها به مفاسد و مظالم طاغوتيان منتقل مىشد . مجالس محرّم ، منبرها ، وعظها ، نوحهها رنگ و حال و هواى سياسى و انقلابى گرفت . حتّى شعارهاى مردم در راهپيماييهاى ضدّ طاغوتى ، پيوند انقلاب و عاشورا را مىرساند ( رهبر ما خمينيه ، نهضت ما حسينيه ) . عاشورا محور بسيج مردم و شورگسترى بر ضدّ طاغوت شد . عنصر شهادت به مبارزهء مردم جان و روح بخشيد .
خانوادهها شهداى خود را به فرمان حسين زمان و محشور با شهداى كربلا مىدانستند .
امام امّت ، در سخنرانيهايش و نيز در مصاحبهها ، مشروعيّت حكومت شاه را زير سؤال برد و خواستار تشكيل حكومت اسلامى بود . آنگونه كه سيد الشهدا « ع » نيز با امتناع از بيعت ، خلافت يزيد را نامشروع و غاصبانه دانست . نگرش سياسى به حادثهء كربلا و درسآموزى از قيام عاشورا ، سر لوحهء دعوت امام خمينى و همفكران او بود و اعلام اينكه همه جا كربلا و هر روز عاشوراست ، تأكيدى بر اين برداشت بود . قتل عام 15 خرداد ، گرچه به ظاهر سركوب نهضت امام بود ، امّا خونهاى شهدا و افشاگريها و مبارزات بعدى ، اذهان را براى يك انقلاب آماده ساخت . عاشوراى حسينى هم در ظاهر ، با شهادت امام و يارانش به پايان رسيد ، ولى همان حادثه ، بذر تحرّكها و بيدارگريهاى عظيمى را افشاند و به بار نشست . امام امّت ، با توجّه به قدرت جذب ، الهام ، سازماندهى و شورآفرينى كربلا و عزاداريهاى ايام محرّم و دستههاى عزادارى ، اين سنّت ديرين را بشدّت ، حمايت كرد .
همچنانكه خطابهء امام خمينى در 15 خرداد ( 12 محرّم ) آغاز اين نهضت بود ، راهپيماييهاى تاسوعا و عاشورا نيز در آخرين سال حكومت رژيم پهلوى ، ضربهء نهايى را بر آن زد . امام تأكيد داشت كه روحانيون و خطبا ، حدّ اعلاى استفاده را از منابر حسينى در ماه محرّم و صفر داشته باشند . بهرههايى كه عاشوراى حسينى به پيروزى انقلاب رساند ، فراوان بود .
به تعبير امام امّت : « اگر قيام حضرت سيد الشهدا « ع » نبود ، امروز ما هم نمىتوانستيم پيروز شويم . » « 1 » « واقعهء عظيم عاشورا از 61 هجرى تا خرداد 61 و از آن تا قيام عالمى بقيّة الله
هامش
( 1 ) - صحيفهء نور ، ج 17 ، ص 60 .