عاشورا
روز دهم محرّم ، روز شهادت سالار شهيدان و فرزندان و اصحاب او در كربلا . عاشورا در تاريخ جاهليّت عرب ، از روزهاى عيد رسمى و ملّى بوده و در آن روزگار ، در چنين روزى روزه مىگرفتند ، روز جشن ملّى و مفاخره و شادمانى بوده است و در چنين روزى لباسهاى فاخر مىپوشيدند و چراغانى و خضاب مىكردند . در جاهليّت ، اين روز را روزه مىگرفتند . در اسلام ، با تشريع روزهء رمضان ، آن روزه نسخ شد . گفتهاند : علّت نامگذارى روز دهم محرّم به عاشورا آنست كه ده نفر از پيامبران با ده كرامت در اين روز ، مورد تكريم الهى قرار گرفتهاند . « 1 »
در فرهنگ شيعى ، به خاطر واقعهء شهادت امام حسين « ع » در اين روز ، عظيمترين روز سوگوارى و ماتم به حساب مىآيد كه بزرگترين فاجعه و ستم در مورد خاندان پيامبر انجام گرفته و دشمنان اسلام و اهل بيت اين روز را خجسته شمرده به شادى مىپرداختند ، امّا پيروان خاندان رسالت ، به سوگ و عزا مىنشينند و بر كشتگان اين روز مىگريند . امام صادق « ع » فرمود : « و امّا يوم عاشورا فيوم اصيب فيه الحسين « ع » صريعا بين اصحابه و اصحابه حوله صرعى عراة » « 2 » عاشورا روزى است كه حسين « ع » ميان يارانش كشته بر زمين افتاد ، ياران او نيز پيرامون او به خاك افتاده و عريان بودند . امام رضا « ع » فرمود : « من كان عاشورا يوم مصيبته و بكائه جعل الله عزّ و جلّ يوم القيامة يوم فرحه و سروره » ، « 3 » هر كس را كه عاشورا روز مصيبت و اندوه و گريه باشد ، خداوند قيامت را روز شادى او قرار مىدهد . در « زيارت عاشورا » دربارهء اين روز غمانگيز كه امويان آن را مبارك مىدانستند ، آمده است : « اللّهم هذا يوم تبرّكت به بنو اميّة و ابن آكلة الأكباد . . . » .
امامان شيعه ، ياد اين روز را زنده مىداشتند ، مجلس برپا مىكردند ، بر حسين بن على « ع » مىگريستند ، آن حضرت را زيارت مىكردند و به زيارت او تشويق و امر مىكردند و روز اندوهشان بود . از جمله آداب اين روز ، ترك لذّتها ، دنبال كار نرفتن ، پرداختن به سوگوارى و گريه ، تا ظهر چيزى نخوردن و نياشاميدن ، چيزى براى خانه
هامش
( 1 ) - حياة الإمام الحسين ، ج 3 ، ص 179 به نقل از : الأنوار الحسينيّه .
( 2 ) - بحار الأنوار ، ج 45 ، ص 95 .
( 3 ) - همان ، ج 44 ، ص 284 ، وسائل الشيعة ، ج 10 ، ص 394 .