طشت طلا - سر امام حسين « ع »
طشتگذارى
مراسم سنّتى در عزادارى ايّام عاشورا كه عمدتا در شهرستان اردبيل برگزار مىشود و طشتهاى آب را در مساجد و حسينيّهها مىآورند و رمزى از « فرات » است . « . . . نشانهها و مظاهرى كه نمايندهء محيط خاصّ است ، مثل وجود طشت آب و چند ساقهء گياه ، به نشانهء رودخانه و نخلستان . . . » « 1 » اين نشان مىدهد كه در تعزيهء عاشورا ، استفاده از سمبلها رواج داشته و دارد . در توضيح بيشتر اين سنّت مرسوم در اردبيل ، در مطبوعات نوشتند : « اين مراسم از سه روز مانده به محرّم در مسجد جامع ، مسجد اعظم و سپس در مساجد ديگر اجرا مىشود . طشتها را بالاى سرها مىگيرند و مسجد را دور مىزنند ، سپس در داخل آنها آب مىريزند . مردم دست به طشت و آب آن مىزنند و نوعى بيعت با امام حسين « ع » است و حمايت از عباس « ع » . آب طشتها را مردم در شيشههايى براى شفا و تبرّك بر مىدارند .
اين سنّت از حادثهء جوانمردانهء آب دادن امام حسين « ع » به سپاه حرّ در روز 27 ذيحجّه گرفته شده كه آب مشكها را در طشتها ريختند و تمام لشكر حرّ و اسبان آنها را سيراب كردند . اين سنّت سمبوليك ، تأسّى از اقدام سالار شهيدان است . » « 2 » به اين مراسم ، « طشت گردانى » هم مىگويند . « 3 »
- تعزيه ، تكيه ، حسينيّه ، سقّايى ، مشك ، مراسم و سنّتها
طفّ
« طف » ، سرزمينى است از نواحى كوفه در طريق دشت ، كه قتلگاه حسين بن على « ع » در آن بوده است . سرزمين مزبور ، دشتى است نزديك آبادانى و در آن چندين چشمه جارى است ، از قبيل : صيد ، قطقطانه ، رهيمه ، عين جمل و غيره . موضعى است نزديك كوفه . و هر زمين عربى كه مشرف بر زمين آبادان عراق است . » « 4 »
« منطقهاى نزديك كربلا كه از قديم به نام طفّ معروف بوده است . معناى لغوى آن « سرزمين مرتفع » است . طفّ ، مشرف بر عراق بوده است . اين منطقه در اطراف كوفه و
هامش
( 1 ) - فصلنامهء هنر ، شمارهء 2 ، ص 163 ، مقالهء « پژوهشى در تعزيه » .
( 2 ) - روزنامهء « رسالت » ( 3 / 4 / 72 ) ، ص 5 گزارش « شوق كربلا » .
( 3 ) - گزارشى از اين مراسم در اردبيل ، در كيهان ( 2 / 4 / 73 ) ، ص 17 چاپ شده است .
( 4 ) - لغتنامه ، دهخدا .