داشتهاند ، برخى حالت مقتل و واقعه نگارى و ثبت قضايا را دارد ، برخى هم بخصوص از شاعران متأخّر و معاصر ، چه عرب و چه فارس ، در سرودههاى خويش حالت نقد نسبت به عزادارى و گريهء صرف دارند و عاشورا را از زاويهء حماسى و انقلابىاش نگريسته و مطرح ساختهاند ، تا الگويى براى مبارزه با ستم و ستمگران و فقر آفرينان و دفاع از حق و عدل و انسانيت و آزادگى باشد و از اينكه شيعه و مسلمانان ، از حادثهء عاشورا تنها به گريه و ماتم بسنده كنند و درس تعهّد اجتماعى و تلاش و تحرّك سياسى نگيرند ، نكوهش كردهاند . در هر صورت ، آنچه در شعر عاشورا ضرورى است ، آن است كه هم مستند و صحيح و متّكى به منابع معتبر تاريخى و حديثى باشد ، هم چهرهء منفى و انحرافى از شخصيتهاى عاشورا و واقعهء كربلا كه رنگ ذلت و زبونى دارد يا آميخته به اغراق و گزافهگويى است ، نداشته باشد .
- مدايح و مراثى ، شب شعر عاشورا ، ادبيات عاشورا ، ادب الطّف ، عاشورا و شعر فارسى
شفاعت
واسطه شدن در آمرزش گناهان نزد خداوند . مقام برجستهاى كه خداوند به پيامبر و ائمّه و علما و شهدا داده است . مفسران تعبير « مقام محمود » را در قرآن ، به شفاعت تفسير كردهاند . يكى از شفيعان هم حسين بن على « ع » است . شفاعت حسين « ع » هم در آخرت سبب نجات گنهكاران از عذاب دوزخ است ، هم در دنيا سبب فلاح و رستگارى علاقهمندان به آن حضرت و سوگواران در عزاى اوست . به فرموده پيامبر ، همهء ديدهها در قيامت گريانند ، مگر چشمى كه در عزاى حسينى گريسته باشد ، كه خندان و مژدهيافتهء به بهشت است « كلّ عين باكية يوم القيامة الّا عين بكت على مصاب الحسين فانّها ضاحكة مستبشرة بنعيم الجنّة » . « 1 » طبق احاديثى ، رسول خدا پاداش شهادت حسين « ع » را به صورت حق شفاعت براى گنهكاران امّت از خدا دريافت كرده است .
حسين بن على « ع » شفيع شيعيان است . در زيارتنامهء او هم آمده است : « و ان شفعت شفّعت » . « 2 » « فكن لى شفيعا الى اللّه » « 3 » و « اللّهم ارزقنى شفاعة الحسين يوم الورود » « 4 » در
هامش
( 1 ) - بحار الأنوار ، ج 44 ، ص 293 . روايات مربوط به آثار و پاداش گريه بر آن حضرت در بحار الأنوار ، ج 44 ، ص 278 به بعد .
( 2 ) - مفاتيح الجنان ، ص 419 ، اعمال حرم مطهّر امام حسين « ع » .
( 3 ) - همان ، ص 442 ، زيارت نيمهء رجب .
( 4 ) - همان ، ص 458 ، زيارت عاشورا .