اسيران واقعى درس حريّت و آزادگى دادند .
- عمق بخشيدن به بعد عاطفى و تراژديك كربلا . گريهها ، شيونها ، عزادارى بر شهدا و تحريك عواطف مردم ، به ماجراى كربلا عمق بخشيد و بر احساسات نيز تأثير گذاشت و از اين رهگذر ، ماندگارتر شد .
- اسارت ، زينب ، آمار نهضت كربلا
زنجير زنى
از سنتهاى عزادارى در ايران است ، در پاكستان و هندوستان نيز اين شيوه از ديرباز رواج داشته است . مجموعهاى از حلقههاى ريز متّصل به هم كه به دستهاى چوبى يا فلزّى وصل مىشود « زنجير » نام دارد و آن را در ايام عاشورا ، به صورت دسته جمعى و در هيأتهاى عزادارى ، همراه با نوحهخوانى ، بر پشت مىزنند و گاهى جاى آن كبود يا مجروح مىشود . غالبا اين مراسم با سنج همراه است .
اين شيوه عزادارى كه اغلب همراه با خون آمدن از پشت زنجير زنان است ، بويژه در برخى مناطق و ملّتها كه تيغهايى هم به زنجيرها مىبستند ، در گذشته چون در ديد برخى غير مسلمانان تأثير سوء داشت ، برخى علما به حرمت زنجير زدن و قمه زدن و خون از سر و پشت خويش جارى كردن فتوا دادند . در مقابل آنان نيز علماى ديگرى در پاسخ به استفتاهاى مردم ، حكم به جواز دادند . اين مسأله ، بارها در گذشته منشأ كشمكشهاى مذهبى گشته است . از جمله آية اللّه سيد ابو الحسن اصفهانى فتوا به حرمت داد و سيد محسن امين از او انتقاد كرد و اين مسأله به مطبوعات و مجلّات آن روزگار كشيده شد « 1 » و از آن پس بازار استفتاء و افتاء داغ شد و مجموعههايى نيز كه حاوى اين نظرات فقهى بود ، منتشر گرديد . نظير آن نسبت به قمهزنى هم در تاريخ معاصر وجود دارد .
- عزادارى سنتى ، قمهزنى
زندگى
مفهوم زندگى در فرهنگ عاشورا ، بالاتر و والاتر از بودن و نفس كشيدن است . امام عاشورا ، زندگى را تنها در صورت « حيات طيّبه » بودن قبول دارد ؛ آن هم وقتى است كه همراه با شرافت و آزادگى باشد . در غير اين صورت بىارزش است . مرگ با عزّت در اين
هامش
( 1 ) - موسوعة العتبات المقدسه ، ج 8 ، ص 378 ( پاورقى ) .