گرفت و مردى را به وسيلهء آن كشت ، سپس شمشيرى گرفت و با رجزخوانى به ميدان رفت ، كه امام حسين « ع » او را به خيمهها برگرداند . « 1 » دلهم ، دختر عمر ( همسر زهير بن قين ) نيز در راه كربلا به اتّفاق شوهرش به كاروان حسينى پيوست . زهير بيشتر تحت تأثير سخنان همسرش حسينى شد و به امام پيوست . رباب ، دختر امرء القيس كلبى ، همسر امام حسين « ع » نيز در كربلا حضور داشت ، مادر سكينه و عبد الله . زنى از قبيلهء بكر بن وائل نيز حضور داشت ، كه ابتدا با شوهرش در سپاه ابن سعد بود ، ولى هنگام حملهء سپاهيان كوفه به خيمههاى اهل بيت ، شمشيرى برداشت و رو به خيمهها آمد و آل بكر بن وائل را به يارى طلبيد .
زينب كبرى و امّ كلثوم ، دختران امير المؤمنين « ع » ، همچنين فاطمه دختر امام حسين « ع » نيز جزو اسيران بودند و در كوفه و . . . سخنرانيهاى افشاگر داشتند . ( توضيح بيشتر پيرامون اين زنان را تحت عنوان نام هر يك در اين مجموعه مطالعه كنيد ) . مجموعهء اين بانوان ، همراه كودكان خردسال ، كاروان اسراى اهل بيت را تشكيل مىدادند كه پس از شهادت امام و حملهء سپاه كوفه به خيمهها ، ابتدا در صحرا متفرّق شدند ، سپس به صورت گروهى و اسير به كوفه و از آنجا به شام فرستاده شدند .
امّا دربارهء حضور اين زنان در حادثهء عاشورا بيشتر به محور « پيامرسانى » بايد اشاره كرد ( آنگونه كه در بحث « اسارت » گذشت ) . البته جهات ديگرى نيز وجود داشت كه فهرستوار به آنها اشاره مىشود كه هر كدام مىتواند به عنوان « درس » مورد توجّه باشد :
- مشاركت زنان در جهاد . شركت در جبههء پيكار و همدلى و همراهى با نهضت مردانهء امام حسين و مشاركت در ابعاد مختلف آن از جلوههاى اين حضور است . چه همكارى طوعه در كوفه با نهضت مسلم ، چه همراهى همسران برخى از شهداى كربلا ، چه حتّى اعتراض و انتقاد برخى همسران سپاه كوفه به جنايتهاى شوهرانشان مثل زن خولى .
- آموزش صبر . روحيهء مقاومت و تحمّل زنان به شهادتها در كربلا درس ديگر نهضت بود . اوج اين صبورى و پايدارى در رفتار و روحيات زينب كبرى « ع » جلوهگر بود .
- پيامرسانى . افشاگريهاى زنان و دختران كاروان كربلا چه در سفر اسارت و چه پس از بازگشت به مدينه . پاسدارى از خون شهدا بود . سخنان بانوان ، هم به صورت خطبه
هامش
( 1 ) - همان ، ص 236 .