فكرى و حماسى حسين « ع » را داشته باشد ، عنوان حسينى به خود مىگيرد ، مانند : شور حسينى ، خط حسينى ، نواى حسينى ، عشق حسينى ، نهضت حسينى ، راه حسينى ، انقلاب حسينى ، حماسهء حسينى ، گاهى هم تنها نسبت به شخص آن حضرت داده مىشود ؛ مثل :
حرم حسينى ، كربلاى حسينى ، عاشوراى حسينى ، عزاى حسينى . پس ياء نسبت و كلمهء مضاف به حسينى ، يا اضافهء تخصيصى است ، مثلا حماسهء حسينى و كربلاى حسينى يعنى حماسهء حسين و كربلاى حسين « ع » ، يا اضافهء بيانى و توضيحى است كه نوعى شباهت و همگونى را مىرساند . مثل شور حسينى ، يعنى شور و حماسهاى كه همچون شور آن حضرت ، برخوردار از حماسه و عزّت و خروش است .
- كربلايى ، يزيديان
حسينيّه
جايى كه براى اقامهء سوگوارى براى ابا عبد الله الحسين « ع » ساخته شود . حسينيّههايى كه در شهرهاى مختلف ، از جمله شهرهاى مذهبى ساخته مىشود ، اغلب علاوه بر مركز تجمع عزاداران و اقامهء مراسم سوگوارى ، حالت زائرسرا و مسافرخانهاى را دارد كه زائران از آن استفاده مىكنند و جنبهء رايگان دارد . بيشتر آنها به نام مردم شهرى است كه آن را مىسازند . مثل : حسينيّهء آذربايجانيها ، تهرانيها ، اصفهانيها و . . . كه در شهرهايى نجف ، كربلا ، مشهد از اين گونه حسينيّهها وجود دارد و از نظر شرعى هم محدوديت و احكام مسجد را ندارد .
شايد روى آوردن شيعه به « حسينيّه » در دورانهاى كهن به خاطر آن بوده كه مساجد ، اغلب در اختيار وزير سلطهء حكومتهايى بوده كه براى تشيّع و اقامهء عزادارى و مراسم دينى شيعه ، محدوديّت ايجاد مىكردند . در مناطق هند ، به حسينيّه « امامباره » گويند و امامبارههاى متعدّدى با نامهاى مختلف وجود دارد . در برخى مناطق آسياى مركزى نيز ، حسينيههايى كه شيعيان مىساختند ، به « مسجد شيعهها » معروف مىشد . « در نقاط مختلف هند ، تكيه و حسينيّه نامهاى گوناگون دارد و آن را عزاخانه ، امامباره ، تعزيه خانه ، عاشورا خانه ، تابوت خانه ، چبوتره ، چوك امام صاحب . . . مىخوانند . » « 1 »
- تكيه ، عزاخانه ، زينبيّه .
هامش
( 1 ) - دائرة المعارف تشيّع ، ج 4 ، ص 447 .