صورت حالش چو كردند باز * گفت كه سوگند به داناى راز
كز الم تيغ ندارم خبر * گرچه ز من نيست خبردارتر
طاير من سدرهنشين شد چه باك * گر شودم تن چو قفس چاكچاك
جامى از آلايش تن پاك شو * در قدم پاكروان خاك شو
شايد از آن خاك بگردى رسى * گرد شكافى و به مردى رسى
نكته مهمتر اينكه مولا اين عبادات را براى ترس از جهنم و يا ميل به بهشت انجام نمىداد ، بلكه خدا را شايسته عبادت ديده و مىپرستيد . على عاشق عبادت بود و با عبادت عشق و حال مىكرد كه خود فرموده است :
ما عبدتك خوفا من نارك و لا شوقا إلى جنّتك و لكن رأيتك أهلا للعبادة فعبدتك . « 1 »
و در دعاى كميل فرمايد :
فهبنى صبرت على حرّ نارك فكيف أصبر على فراقك .
و جاى ديگر مىفرمايد : گروهى خداى را از ترس جهنم مىپرستند كه اين عبادت بردگان است و گروهى خداى را از براى رسيدن به بهشت مىپرستند كه اين عبادت سوداگران است و گروهى خدا را براى خدا مىپرستند و اين عبادت احرار و آزادگان است .
حلم على عليه السّلام
على عليه السّلام پس از رسول خدا حليمترين و بردبارترين انسان بود و چنانكه معروف است احدى را در مقابل بدىها و اسائه ادبهايش مقابله به مثل نكرده و بدى نكرد . اين نكته بسيار مهم است ؛ زيرا اسائه در برابر اسائه ، و سزاى بدى را با بدى دادن شرعا بلامانع است . قرآن مىفرمايد :
فَمَنِ اعْتَدى عَلَيْكُمْ فَاعْتَدُوا عَلَيْهِ بِمِثْلِ مَا اعْتَدى عَلَيْكُمْ ؛
« 2 »
پس هركس بر شما تعدّى كرد ، همانگونه كه بر شما تعدّى كرده ، بر او
هامش
( 1 ) . نهج الحق ، ص 248 .
( 2 ) . سوره بقره ، آيه 194 .