تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تبصرة المتعلمين في أحكام الدين ( شرح تبصره علامه حلى ) ( فارسى ) — صفحة 281

مساهمون:

ص٢٨١
به ترك ما يجب فعله او فعل ما يجب تركه باليمين لا بالغموس و لا يجوز ان يحلف الّا مع العلم و ينعقد لو قال و اللَّه لا فعلن او باللَّه او برب الكعبة او تاللَّه او ايم اللَّه او لعمر اللَّه او اقسم باللَّه او احلف بربّ المصحف دون و حق اللَّه
شرح
مگر آن شرطى كه موضوع قسم خويش ساخته و قسم را در جهت زجر از آن يا التزام بدان ياد كرده كه چنين شرطى ضرر نمىزند مثلًا قسم بخورد كه اگر نماز شب نخواهم صد تومان صدقه بدهم و . . . 9 - چند گروه شرعاً مىتواند سوگند چند گروه را بر هم زنند : الف : پدر حق دارد قسم فرزند را فسخ كند مگر قسم بر فعل واجب يا ترك حرام باشد كه در اينجا پدر و غير پدر حقّى ندارند و لا طاعة لمخلوق فى معصية الخالق . ب : شوهر نيز با همان شرط حق دارد سوگند همسرش را منحل كند . ج : مولى نيز با همان شرط حق دارد سوگند عبدش را بر هم زند . 10 - هرگاه سوگند بخورد كه در آينده فلان عمل را انجام دهد و تخلف كند بايد كفاره بپردازد و كفاره قسم عبارتست از : در مرحلهء اوّل كفاره مخيره است يعنى متخلف مخير است بين عتق رقبه و اطعام ده مسكين و يا پوشاندن آنها و در مرحله دوّم اگر اين امور مقدورش نبود كفّاره‌اش سه روز روزه گرفتن است . امّا اگر قسم خورد كه در گذشته فلان عمل را كرده يا نكرده و قسم او كذب باشد گناه كرده كه به دروغ قسم خورده ولى كفاره ندارد و نام اين قسم را غموس گويند . 11 - تا انسان يقين بر امرى ندارد و جازم نيست شرعاً نبايد بدان قسم بخورد . 12 - قسم به عبارات ذيل منعقد مىشود : و اللَّه چنان خواهم كرد ، باللَّه - تاللَّه