تبصرة المتعلمين في أحكام الدين ( شرح تبصره علامه حلى ) ( فارسى ) — صفحة 19
بها مع بقائه و يصحّ قبول ظهور الثمرة و بعدها مع الاستزادة بالعمل و اطلاق العقد يقتضى قيام العامل بكل ما يستزاد به الثمرة و على المالك بناء الجدران و عمل الناضح و الخراج و مع بطلانها يثبت للعامل اجرة المثل و النماء لربّه و لو شرط على العامل مع الحصة ذهباً او فضة كره له و وجب الوفاء مع سلامة الثمرة . يا برگها و يا شكوفه و گل و شاخههاى آن استفاده مىبرند پس بر امثال خيار و بادنجان و كدو و . . . مساقات صحيح نيست آرى مزارعه مانعى ندارد . احكام مساقات : 1 - قرارداد مساقات پيش از پيدايش ميوه و شكوفه صحيح است و پس از آن هم صحيح است در صورتى كه كار باغبان در حفظ ميوه و بيشتر و بهتر شدن آن مؤثر باشد و وقتى كار باغبان پايان يابد عقد مساقات صحيح نيست . 2 - اگر در متن قرارداد كار خاصى را براى عامل مساقى تعيين كنند همان معين مىشود ولى اگر قرارداد را مطلق و بىقيد و شرط منعقد كنند بر ساقى است كه هر چه موجب سلامتى بيشتر و بهتر شدن ميوه مىشود انجام دهد از قبيل پيوند زدن - كود شيميائى ، آب دادن ، دفع آفات و حشرات ، چيدن و خشك كردن اگر عادت بر آن باشد و . . . 3 - اگر باغ نيازمند به ديوار كشيدن و ايجاد مانع است بايد مالك باغ آن را انجام دهد . 4 - وسائل و ابزار آبيارى بر عهدهء مالك زمين است . 5 - خراج باغ بر عهدهء مالك است . 6 - اگر قرارداد مساقات باطل شد براى عامل مساقى اجرة المثل ثابت مىشود و ميوههاى حاصله در بست ملك صاحب باغ مىشود . 7 - مكروه است كه صاحب باغ در متن قرارداد با عامل مساقى شرط كند