تبصرة المتعلمين في أحكام الدين ( شرح تبصره علامه حلى ) ( فارسى ) — صفحة 14
الفصل الثانى فى المزارعة و المساقاة و هما عقدان لازمان لا يبطلان الّا بالتفاسخ ( 13 و 14 - كتاب مزارعه و مساقات ) سيزدهمين و چهاردهمين كتاب فقهى مورد بحث در تبصره دو كتاب مزارعه و مساقات است و هر دو از عقود لازمه هستند كه قابل فسخ نيستند مگر به تقايل يعنى تراضى طرفينى بر فسخ و اينك احكام هر يك را بيان مىكنيم : امّا مزارعه يا مخايره : معناى لغوى آن : مزارعة مصدر باب مفاعله است : زارع يُزارع مزارعةً و مشتقّ از زرع « زراعت كارى » است و باب مفاعله ميان دو كس باشد يعنى هر كدام از طرفين قرارداد عامل مزارع هستند ولى شرعاً معناى خاصى دارد . معناى اصطلاحى آن : مزارعه قراردادى است ميان صاحب زمين و برزگر كه در زمين زراعتكارى نموده و انواع حبوبات و غلات بكارد و پرورش دهد و در قبال آن سهمى از محصول را برداشت نمايد . مزارعه نيز از عقود است و هر عقدى محتاج به ايجاب و قبول است و ايجاب آن از سوى مالك زمين چنين است : زراعتك يا سلّمت اليك الارض مدة كذا على ان تزرعها على كذا و قبول آن از سوى زارع قبلت هكذا است .