احوال كذلك استحب اخراج الزكاة حولًا عنه بعد عوده و لا زكات في الدين و زكات القرض على المقترض ان ترك بحاله حولًا و مع هلال الثاني عشر تجب مع بقاء الشروط في كمال الحول و لا يجوز التأخير مع المكنة
شرح
و نمىتواند در آن تصرف كند پرداخت زكات آن مال هم واجب نيست و اگر ساليان متمادى به همين كيفيت بگذرد و آن مال بدست انسان نرسد بازهم زكات ندارد آرى مستحب است وقتى كه مال را بدست آورد زكات يك سال آن را فوراً بپردازد ولى واجب نيست .
مسأله سوم : كسى كه اموالى را به ديگرى قرض داده [ مثلًا درهم و دينار يا چيز ديگر ] نسبت به شخص قرضدهنده حكم اينست كه تا زمانى كه مالش را از آقاى مقروض و بدهكار بازپس نگرفته زكاتى بر او واجب نيست و امّا نسبت به شخص بدهكار چنانچه شرائط وجوب زكات در او جمع باشد بايد پس از گذشت يك سال از هنگام قرض زكات آن را بپردازد .
و امّا وقت وجوب : در غير غلات اربع حكم اينست كه از لحظهاى كه انسان مالك اموال زكوى مىشود تا يازده ماه تمام اين مال با همهء شرائط مذكور در ملك شخص باقى بماند اگر چنين بود به مجرّد دخول در ماه دوازدهم و رؤيت هلال ماه دوازدهم زكات بر انسان واجب مىشود .
دو نكته : 1 - مراد از يك سال در تمام احكام شرعيه سال قمرى است نه شمسى .
2 - در لغت و عرف و شرع همه جا سال به تمام شدن دوازده ماه است ولى در خصوص باب زكات به حكم اجماع و به حكم حديث شريف از امام باقر ( ع ) كه فرموده :
اذا دخل الثاني عشر فقد حال عليه الحول و وجبت الزكاة [ سال زكوى يازده ماه تمام است ] منتهى بحثى است كه آيا به مجرّد رؤيت هلال ماه دوازدهم اين