حكايت قسمت زمين خيبر
سيّد ، عليه السّلام ، چون خيبر بگشود ، خمسى از غنايم خود را برگرفت [ 1 ] و باقى ميان مسلمانان بهزار و هشتصد [ 2 ] سهم قسمت كرد ، از بهر آنكه هشده أمير بودند و هر أميرى صد سوار [ 3 ] و پياده داشتند [ 4 ] .
و چند أمير از مهاجران بودند مثل : عمر ، و على ، و طلحة ، و زبير ، و عبد الرّحمن بن عوف ، و باقى از أنصار بودند [ 5 ] . و خمسى كه خود را خاص برگرفت ميان زنان خود و خويشان و أهل بيت قسمت كرد ، و كميّت و كيفيّت آن و تفصيل قسمت خيبر بجملگى در سيرت مذكور است [ 6 ] .
و سيّد ، عليه السّلام ، چون از دنيا مفارقت مىفرمود ، سه چيز وصيّت كرد :
يكى قوم تميم دارانى [ 7 ] و دوم أشعريان و قوم سبائيان و سؤم قوم رهاويان [ 8 ] را بفرمود كه هر يكى را صد وسق [ 9 ] معيشتى هر سال از خيبر بديشان دهند .
هامش
[ ( 1 - ) ] ساير نسخ : باز گرفت .
[ ( 2 - ) ] ساير نسخ : هشتصد .
[ ( 3 - ) ] در اصل : هپسوار ، و بر طبق ساير نسخ ضبط شد .
[ ( 4 - ) ] بنا بر مدلول متن عربى ج 3 ص 364 ترتيب تقسيم از اين قرار بوده است كه براى هر يك تن از افراد يك سهم و براى هر اسبى دو سهم منظور شده و چون عدهء افراد 1400 نفر بوده و اسبها دويست راس ، مجموعا مقدار سهام بهزار و هشتصد سهم بالغ شده است .
[ ( 5 - ) ] در اصل : بود ، و بر طبق ساير نسخ ضبط شد .
[ ( 6 - ) ] متن عربى ج 3 ص 363 تا 368 .
[ ( 7 - ) ] كذا در جميع نسخ فارسى ، و بنا بر قول ابن اسحاق ( متن عربى ج 3 ص 368 ) تميم بن أوس و نعيم بن أوس ، و يزيد بن قيس ، و عرفة بن مالك ، و فاكه بن نعمان ، و جبلة بن مالك ، و ابو هند بن بر ، و طيب بن بر ، همه از بنو الدار يا داريين بودهاند ، و بنابرين تخصيص دارانى به تميم ظاهرا مبنى بر اشتباه است .
[ ( 8 - ) ] در اصل و ساير نسخ فارسى بخلاف متن عربى : و دوم اشعريان و سوم قوم سبائيان و قوم رهاويان .
[ ( 9 - ) ] وسق ، شصت صاع ( منتهى ) .