گفت : اى محمّد ، ما معراج ترا فتنهء مردمان گردانيديم ، تا آن كس كه در دين قدمى راسخ دارد زيادت در كار اسلام شود ، و آن كس كه قدمى راسخ ندارد و ضعيف حال باشد در مسلمانى ، چون اين حكايت بشنود ، شكّ و وسوسه بر وى مستولى شود [ 1 ] ، تا بدان سبب از دين برآيد و از مسلمانى بيزار شود .
و روايت ديگر در معراج ، روايت عايشه است ، رضى اللّه عنها ، كه گفت : جسد پيغمبر ، عليه السّلام ، در شب معراج از جاى خود نشد [ 2 ] ، امّا روح وى را به معراج * بردند . و معاوية بن أبى سفيان هم بموافقت قول عايشه ، رضى اللّه عنها ، سخن گفتى در معراج ، و هر كه حكايت از وى پرسيدى گفتى : معراج خوابى درست بود كه حق تعالى پيغمبر خود را بنمود ، يعنى معراج در خواب ديد نه در بيدارى .
و بعضى از علما [ كه [ 3 ] ] إنكار سخن عايشه نكردهاند [ 4 ] و آن معاويه ، با آنكه سخن ايشان در معراج [ مخالف ] قول جملهء صحابه و علماست ، از بهر اين آيت قرآن بود كه حسن [ بن ] أبو الحسن بصرى ، رحمة اللّه عليه ، [ گفت [ 3 ] ] كه : در حقّ معراج فرود آمده است :
وَ ما جَعَلْنَا الرُّؤْيَا الَّتِي أَرَيْناكَ إِلَّا فِتْنَةً لِلنَّاسِ [ 5 ]
.
و ديگر از بهر اين آيت كه حق تعالى در خواب إبراهيم ، عليه السّلام ، را خبر داد و گفت :
هامش
[ ( 1 - ) ] روا و ط : تا كسى كه در دين او را قدمى راسخ باشد ، چون حكايت آن بشنود ، او را يقين و ثبات زيادت شود و كسى كه او را قدمى راسخ نباشد در دين و ضعيف حال باشد در مسلمانى ، چون حكايت آن بشنود ، شك و وسواس مستولى شود .
[ ( 2 - ) ] روا و ط : جدا نشد .
[ ( 3 - ) ] از روا و ط نقل شد .
[ ( 4 - ) ] در اصل : كردهاند ، و از روا و ط متابعت شد .
[ ( 5 - ) ] اسراء ، 60 .