گفتا : اى محمّد ، اين چنين انديشه ترا چرا افتاد از قصّهء أصحاب الكهف كه كافران به امتحان از تو پرسيدند ، كه نه قصّهء ايشان عجبتر است از چندين عجايب قدرت ما كه بر روى عالم ظاهر است و چندين غرايب صنع ما كه در نهاد بنى آدم مركّبست ، بلكه اگر اين كافران به نظر اعتبار و ديدهء افتكار در آينهء مكوّنات و صحيفهء [ 1 ] مخلوقات درنگرستندى ، هر يكى ازين به صد هزار هزار عجايب [ 2 ] صنع و بدايع قدرت ما بديدندى كه يكى از ان به صد هزار بار غريبتر و عجيبتر بودى از قصّهء أصحاب الكهف .
أمّا قصّهء أصحاب الكهف ، اى محمّد ، آنست كه ايشان جوانانى بودند كه از دست پادشاهى ستمگار و ظالمى جبّار ، كه نام آن پادشاه دقيانوس [ 3 ] بود ، بگريختند و بغارى در رفتند ، چون در آن غار رفته بودند ، دست بدعا برداشتند و خداى را بخواندند و گفتند : بار خدايا ، از نزد تو ما را رحمتى بفرست و كار بر ما آسان كن [ 4 ] و راه راست ما را ارزانى دار .
قوله تعالى :
إِذْ أَوَى الْفِتْيَةُ إِلَى الْكَهْفِ فَقالُوا رَبَّنا آتِنا مِنْ لَدُنْكَ رَحْمَةً وَ هَيِّئْ لَنا مِنْ أَمْرِنا رَشَداً . [ 5 ]
آنگاه حق تعالى دعاى ايشان مستجاب [ 6 ] گردانيد و مراد ايشان برآورد و بيم و ترس از دل ايشان برداشت و چشم ايشان در خواب كرد تا همچنان بخواب خوش اندر شدند * و از رنج أهل كفر و ظلم بياسودند و از عذاب [ 7 ]
هامش
[ ( 1 - ) ] روا : صفحه .
[ ( 2 - ) ] روا : در هر ذره از ان صد هزار عجايب .
[ ( 3 - ) ] دقيانوس در متن عربى ج 1 ص 325 نيامده است .
[ ( 4 - ) ] روا : گردان .
[ ( 5 - ) ] كهف ، 10 .
[ ( 6 - ) ] ايا و پا : قبول .
[ ( 7 - ) ] برآسودند و از فتنه و عذاب .