بدانيد كه من بغور كار محمّد رسيدم و نيك بدانستم و محمّد را از اين كار مقصود نه مالست و نه جا هست و نه مملكت است و نه سلطنت است ، مقصود وى چيزى ديگرست و وى ، همچنانكه با شما خطاب مىكند و شما را بدين خود مىخواند ، با ديگر قبائل عرب همچنين مىكند . و اكنون شما او را به حال خود واگذاريد و تعرّض وى مرسانيد و خصمى وى مكنيد و نه خير با وى گوئيد و نه شرّ ، كه حال وى از دو كار [ 1 ] بيرون نباشد : يا آنكه قبايل عرب از بيرون ، خود بخصمى وى برخيزند و او را هلاك كنند و آنگاه بسعى ديگران مراد شما برآيد و خونى [ 2 ] در ميان قوم و قبيله نيفتاده باشد ، چه اگر شما محمّد را بكشيد ، ضرورت بنى هاشم و بنى المطّلب انتقام وى از شما باز خواهند و فتنه و عداوت در ميان قوم باقى بماند ، يا آنكه وى بر جمله عرب غلبه كند و ظفر يابد [ 3 ] و همه را مسخّر و منقاد خود گرداند ، آنگاه هم عزّ وى باشد و هم عزّ شما و هيچ * قوم از شما بزرگتر و [ به وى ] [ 4 ] نزديكتر نباشد . چون عتبه ابن سخن بگفت ، [ قوم ] [ 4 ] با يك ديگر نگرستند و گفتند : [ بديديد ] كه محمّد او را از راه ببرده است و او را فريفته و مغرور گردانيده است ؟ و روى باز عتبه كردند و گفتند : اى عتبه ، سحر محمّد [ 5 ] در تو كار كرده است و ترا از راه ببرده است . عتبه گفت : اى قوم ، آنچه راى و صواب ديدن [ 6 ] من بود ، اين بود كه با شما گفتم ، باقى شما دانيد . و اللّه عالم بالخفيّات .
هامش
[ ( 1 - ) ] ساير نسخ : كار وى از دو حال .
[ ( 2 - ) ] روا : مراد شما حاصل آيد بارى خون .
[ ( 3 - ) ] ساير نسخ : ظهور يابد . و در متن عربى ج 1 ص 314 : و ان يظهر على العرب .
[ ( 4 - ) ] از روا نقل شد .
[ ( 5 - ) ] ساير نسخ : سخن محمد . متن عربى ج 1 ص 314 : سحرك . . . بلسانه .
[ ( 6 - ) ] ساير نسخ : صواب ديد .