محمّد [ بن ] إسحاق ، رحمة اللّه عليه ، گويد كه :
از قمعة بن إلياس ، عمرو بن لحىّ ظاهر شد . و قبيلهء خزاعه گويند كه از فرزندان عمرو بن لحىّ بوده است . و عمرو بن لحىّ آن بوده است كه اوّل در عرب وى بت پرستيده است ، و پيغمبر ، عليه الصّلاة و السّلام ، از وى خبر داد و گفت :
رأيت عمرو بن لحىّ يجرّ قصبه فى النّار .
گفتا : عمرو بن لحىّ ديدم در خواب كه رودگانى [ 1 ] خود در آتش دوزخ مىكشيد . و يكى از قبيلهء خزاعه پيش سيّد ، عليه السّلام ، نشسته بود ، چون اين سخن بگفت . بعد از ان سيّد ، عليه الصّلاة و السّلام ، آن شخص را گفت كه : عمرو بن لحىّ نيك به تو مىمانست . پس آن مرد تنگ دل شد و گفت : يا رسول اللّه ، مانندگى من به عمرو بن لحىّ مگر ما را زيان دارد . سيّد ، عليه الصّلاة و السّلام ، گفت : نه كه ترا هيچ زيان نمىدارد كه تو مسلمانى [ 2 ] و وى كافر بود . پس آن مرد دل خوش شد . و سيّد ، عليه السّلام ، ديگر در حقّ عمرو بن لحىّ گفت :
إنّه كان أوّل من غيّر دين إسماعيل ، فنصب [ 3 ] الأوثان ، و بحر البحيرة [ 4 ] [ و ] سيّب السّائبة ، و وصل الوصيلة ، و حمى الحامى .
گفت : عمرو بن لحىّ آن كس بود كه نخست تغيّر دين إسماعيل كرد ، و بتان را وى بر پاى كرد ، و بحيره و سائبه و وصيله و حامى [ 5 ] كه حق سبحانه و تعالى در قرآن مجيد ياد كرده است وى بدست آورد . و اين بدعتها
هامش
[ ( 1 - ) ] روا و پا : اشكم .
[ ( 2 - ) ] روا و پا : مؤمنى .
[ ( 3 - ) ] در اصل : و نصب .
[ ( 4 - ) ] در اصل : نحر البحير .
[ ( 5 - ) ] در اصل : حام .