فرمانروايى و تقدير او هماهنگ ساخته و به آن تن در داده است .
و دربار دوم « اللّه اكبر » به اين نكته اشاره دارد كه : او بزرگتر و والاتر و برتر از آن است كه كسى بتواند اندازهء بخشندگى او به دوستانش و كيفر او به دشمنانش را بشناسد و بتواند به اندازهء گذشت و آمرزش و احسان او به كسى كه دعوت او و رسولش را پذيرفته پى ببرند . يا اندازهء كيفر و خوار نمودن او كسى را كه انكار و ناسپاسىاش كرده ، دريابد .
و امّا منظور از « لا إله الّا اللّه » ( آخرين فصل اذان ) اين است كه : « حجّت بالغه ( و برهان رسا ) به پيامبر و پيامبرى و بيان ( راه و چاه ) و دعوت ( به عدل و صدق و حق ) از آن خداست كه بر مردم ابلاغ شده است و او والاتر از آن است كه كسى را توان آوردن حجّتى بر ضدّ او باشد . پس هر كه خدا را اجابت كند براى او نور و كرامت خواهد بود و هر كه او را ردّ نمايد ، براستى كه او بىنياز از جهانيان است و زودتر از هر حسابگرى به حساب همه رسيدگى خواهد كرد .
و « قد قامت الصلاة » در اقامه به اين نكته اشاره دارد كه : هنگام ديدار با خداوند ، و راز نياز با او و بر آورده شدن حوايج و نيل به آرزوها و رسيدن به خداى يگانه و شكوهمند و پيوستن ببخشش كريمانه و آمرزش و گذشت و خشنودى او فرا رسيد .
[ مرحوم صدوق مىفرمايد : راوى به جهت تقيّه ، « حىّ على خير العمل » را نياورده است . و در خبر ديگرى از امام صادق عليه السّلام آمده است : از معنى « حىّ على خير العمل » سؤال شد ، حضرت در پاسخ فرمود : « بهترين عمل ، ولايت است » . و در خبر ديگرى : بهترين عمل ، نيكى به فاطمه و فرزندان او - عليهم السلام - مىباشد . ]
فلسفه آفرينش انسان و اهمّيّت شناسايى امام عليه السّلام
[ 497 ] - 5 - . . . حسين بن على عليهما السّلام براى ايراد خطبه به سوى اصحاب خود بيرون آمد و چنين فرمود : « هان اى مردم ! همانا خدا - بزرگ باد ياد او - بندگان خود را نيافريد مگر براى اين كه به او معرفت پيدا كنند . پس هرگاه او را بشناسند او را بپرستند و هرگاه او را بپرستند با