فرض نمىكردند . جسم يك بعدى چطور ؟ باز هم فرض نمىكردند . جسم چهار بعدى چطور ؟ باز هم فرض نمىشد مگر در بُعد زمانى كه فقط ملاصدرا فرض كرد .
پنج بعدى و شش بعدى چطور ؟ اكنون تا چهارده بعد جلو رفتهاند ، مىگويند ممكن است اجسامى وجود داشته باشد كه اجسام باشند و سه بعدى نباشند . اگر سه بعدى نباشد ، دو بعدى يا چهاربعدى باشد تمام احكامش فرق مىكند .
مثلًا الآن اين ديوار در اينجا هست ، اگر در هم بسته باشد امكان ندارد ما از اين ديوار عبور كنيم چون ما يك موجود سه بعدى هستيم ، اين ديوار هم يك واقعيت سه بعدى است ؛ نمىتواند يك واقعيت سه بعدى از يك واقعيت سه بعدى ديگر عبور كند . اما اينها معتقدند اگر يك جسمِ دو بعدى باشد از اين ديوار عبور مىكند بدون اينكه ديوار شكافته شود . ما جسم سه بعدى هستيم و فقط موجودهاى سه بعدى را مىبينيم ؛ يعنى در همين فضايى كه الآن هستيم ، در همين كوچه و خيابان ممكن است انواع موجودهايى باشند كه با ابعاد ديگرى غير از سه بعد موجودند ولى ما چون سه بعدى هستيم و فقط سه بعدىها را مىتوانيم ببينيم آنها را نمىتوانيم ببينيم ، اما آنها واقعيت دارند .
حتى مىبينيد كمكم اين مسائل مطرح شده است كه بعضى آثار در روى زمين وجود دارد كه هنوز نتوانستهاند توجيه كنند كه اين آثار كِى و چگونه به وجود آمده است ؛ مثل اهرام مصر « 1 » - كه من متأسفانه نديدهام و فقط شنيدهام - و مثل [ آثار موجود در ] بعلبك و خيلى جاهاى ديگر از عجايب عالم و بالخصوص اهرام مصر كه يك صنعتى است آنقدر عجيب و خارقالعاده كه شايد تنها بشر امروز با تكنيك امروز بتواند چنين صنعتى را به وجود بياورد . مثل اينكه يك ارتفاعى بسازند پنجاه متر ، بعد جسمى به وزن پنجاهتن يا بيشتر را روى آن قرار دهند . فقط تكنيك امروز قادر است چنين كارى را بكند . در چندين هزارسال پيش كه بشر دورهء توحش را طى مىكرد اين قضايا چگونه رخ داده ؟ اين يك معماست .
هامش
( 1 )
. اين را من به صورت يك احتمال و فرضيهء بعضى افراد عرض مىكنم نه اينكه بگوييد قطعاً قضيه ازهمين قبيل است .