كه قرآن نقل مىكند .
مشخِصات جن در قرآن
حال ببينيم جنّى كه قرآن نقل مىكند چه مشخِصاتى دارد . از نظر آنچه كه قرآن براى ما بيان كرده ، در خصلتها شبيهترين موجودات به انسان است ؛ يعنى موجودى است كه مانند انسان بلكه مانند هر حيوانى تولد دارد ، و مانند يك حيوان و انسان مرگ دارد ، و مانند يك حيوان و انسان حشر دارد ؛ ذرّيّه دارد ، دوجنسى است و مرد و زن دارد . همهء اينها از قرآن استنباط مىشود . در ملائكه هيچ كدام از اينها نيست . ملائكه نه مردند و نه زن ، چون از اين جنس نيستند ولى دربارهء جن مثلًا در همين جا تعبيرى دارد كه : وَ ا نَّهُ كانَ رِجالٌ مِنَ الْانْسِ يَعوذونَ بِرِجالٍ مِنَ الْجِنِّ . بعلاوه يك موجودى است كه بر خلاف انسان كه اصل اولش خاك است و از خاك و گِل آفريده شده است و يك موجود خاكى است قرآن مىگويد اين موجود زنده ( جاندار است و حيات دارد ) جنس اصلش آتش است . همينطور كه خدا حيات را در يك مادهء خاكى خلق كرده - كه هنوز هم جزو معماهاى بزرگ عالَم علم است و حل نشده كه اولِ حيات چگونه و به چه شكل بود ولى مسلّم است كه حيات در روى زمين از خاك پيدا شده - قرآن مىگويد كه يك حيات ديگرى هم در عالم پيدا شده است ولى آن حيات ديگر از آتش به وجود آمده نه از خاك . اين يك امر تجربى نيست كه بگوييم بياييد به ما نشان بدهيد . قرآن مىگويد چنين چيزى وجود دارد . درست يك جاندار ، يك موجود ذىحيات به وجود آمده است از همين آتش معمولى ، همين عنصرى كه الآن ما به نام آتش در اين عالم مىشناسيم . عنصر آتش رسيده به جايى كه تبديل به يك موجود زنده شده است . حالا چگونه است ما نمىدانيم ، ولى هست .
اينها به دليل اينكه عنصر و مبدأ اوّلىشان در خلقت با انسان متفاوت است تفاوتهايى با انسان دارند . در بعضى قسمتها ، در آنچه كه فضيلت و كمال واقعى است ، از انسان پايينترند يعنى دون انساناند ؛ و بعضى چيزها را از انسان بيشتر دارند كه آنها كمال واقعى شمرده نمىشود . آنچه اينها در آن از انسان پايينترند اين است كه در مراحل ايمانى و معنوى [ مانند انسان نيستند . ] البته مانند انسانْ مؤمن دارند غيرمؤمن دارند ؛ حتى مشرك و كافر دارند ، منكر خدا دارند ، منكر انبيا دارند ، مؤمن واقعى هم دارند . ولى افراد اينها در ايمان ، آن مراتبى را كه افراد بشر طى مىكنند طى