درجهاش بالاتر از اينهاست ؛ خودش هم فرمود : يَنامُ عَيْناىَ وَ لا يَنامُ قَلبى چشمهاى من مىخوابد ولى دل من هرگز نمىخوابد . خيلى از افراد كوچك امتش هم بودهاند و هستند كه نه در خواب مردهاند و نه در بيدارى ، يعنى وقتى هم كه خواب هستند چون خدا هرگز از قلب آنها بيرون نمىرود خوابشان هم بيدارى است . در كوچه راه مىروند باز هم زندهاند ، در مغازه هستند معامله مىكنند ( رِجالٌ لاتُلْهيهِمْ تِجارَةٌ وَ لا بَيْعٌ عَنْ ذِكْرِ اللَّهِ ) « 1 » مشغول كسب و كار خودشان هستند باز هم زنده هستند ، يعنى هرگز كسب و كار و شغل و گرفتارى و غم و غصه و چك و سفته و امثال اينها آنها را از خدا غافل نمىكند . روزشان بيدار ، شبشان هم بيدار .
حال ، ما در سال لااقل يكى دو سه شب را به عنوان تشبّه به اولياى خدا زنده نگه داريم يعنى واقعاً كوشش كنيم كه در اين شبها تمام شب را به ياد خدا بسر ببريم ، حالت توبه و استغفار داشته باشيم ، براى خودمان از خدا چيز بخواهيم ؛ اين خودش يعنى ياد خدا . به همين شكل به ياد خدا باشيم كه دائماً از خداى متعال بخواهيم و مسئلت بكنيم . يكى از بزرگان مىگفت ( چه نكتهء خوبى ! ) ما هميشه وقتى دعا مىكنيم به خدا مىگوييم خدايا به ما بده ، هيچ وقت دعا نمىكنيم خدايا از ما بگير ، در صورتى كه ما به اين دعا بيشتر احتياج داريم ؛ ما به آن چيزهايى كه خدا بايد از ما بگيرد بيشتر احتياج داريم تا آن چيزهايى كه بخواهد به ما بدهد . تا اينهايى كه از ما بايد بگيرد از ما نگيرد هيچ چيز قابل دادن نيست . ما بايد بگوييم خدايا اين حب جاه و مال را از ما بگير ، اين حسادتها را از ما بگير ، اين كينهها و عقدهها را از ما بگير ، اين كدورتهاى قلبى را از ما بگير ، اين پردهها را از جلو چشم ما بردار ؛ اين غَلها ، اين غِشها ، اين حِقدها ، اين ضِغْنها ، اين شكها ، اين شركها ، اين كبرها ، اين حسدها را از ما بگير . به اين « بگير » ها بيشتر احتياج داريم تا به اينكه چه را به ما بده . آخر تو چه هستى ؟ اول حساب كن كه چه هستى و چه دارى ؛ چه را طلب مىكنى و براى كجا طلب مىكنى ؟ گفت : « آئينه شو جمال پرى طلعتان طلب » . اول آنچه بايد از تو بگيرند آنها را بيرون بريز ، آنگاه بگو بده . آن وقت است كه دعاى تو مستجاب مىشود و « بده » ها به اجابت مقرون مىشوند .
نكتهء ديگر كه درسى است كه اميرالمؤمنين على عليه السلام مىدهد اين است
هامش
( 1 ) . نور / 37 .