قرآن براى ما احتياج به هيچ سند ديگر ندارد ، بزرگترين سند است . قرآن گفته است هفت آسمان در ما فوق همهء ستارگان وجود دارد ، ما هم قبول كرديم .
تفسير معنوى
البته اينجا مسألهء ديگرى هم هست و آن اين است كه بعضى فرضيهاى دارند كه اساساً هفت آسمانى كه در قرآن هست جنبهء جسمانى ندارد ، معنوى و باطنى محض است . ما اين را انكار نمىكنيم ، شايد از بعضى آيات و از روايات اين آيات بتوان اين مطلب را فهميد كه به حذاء هفت آسمان جسمانى ، ما مراتب معنوى داريم ، و شايد در خيلى از موارد وقتى مىگويند آسمانهاى هفتگانه ، نظر به همين آسمانهاى ما فوق ستارهها نيست ، نظر به عوالم باطن انسان است . ولى به نظر ما اگرچه اين مطلب در جاى خود درست است ، نمىشود گفت كه قرآن به هفت آسمانى كه جنبهء جسمانى دارد قائل نيست ؛ به اين هم قطعاً قائل است . وَ لَقَدْ زَيَّنَّا السَّماءَ الدُّنْيا بِمَصابيحَ . وقتى مىگويد : نزديكترين آسمانها را ما با اين چراغها و قنديلها زينت بخشيدهايم ، اين نشان مىدهد كه يك جسمى هست كه اين ستارگان چراغهاى آن هستند ؛ و حتى در روايتى كه سؤالاتى است كه عبداللَّه بن سلام ( از علماى يهود ) از پيغمبر اكرم مىكند - كه بعد همان مرد مسلمان شد و مسلمان پاكايمانى هم شد - وقتى راجع به ستارگان از حضرت رسول سؤال كرد ، حضرت در كمال صراحت همين را فرمود كه همهء اين ستارگانى كه شما مىبينيد ، مانند قنديلهايى هستند در زير نزديكترين آسمانها .
وَ لَقَدْ زَيَّنَّا السَّماءَ الدُّنْيا بِمَصابيحَ . « الدنيا » صفت « السماء » است . « سماءَ الدنيا » نيست ، « السماءَ الدنيا » است . اگر « سماءَ الدنيا » مىبود معنايش مىشد آسمان دنيا ، در مقابل آسمانى كه مربوط به دنيا نيست . آنوقت مقصود از دنيا عالمِ در مقابل آخرت بود . مىگويد : « السماءَ الدنيا » ( « دنيا » صفت مىشود ) يعنى نزديكترين آسمانها . ما نزديكترين آسمانها را به چراغها مزيّن كردهايم ، و همين مصابيح و چراغها را مانعى براى شياطين و وسيلهء راندهشدن شياطين قرار داديم كه اينها نمىتوانند از اين ستارگان بگذرند و خود را به آن عالم كه نوعى تعلق به ملائكه دارد نزديك كنند و از اخبار آن عالِم و آگاه شوند . « وَ أَعْتَدْنا لَهُمْ عَذابَ السَّعيرِ » براى آن شياطين عذاب جهنم ( عذاب سعير ) را آماده كردهايم ؛ براى آنها كه مىخواهند خيانت كنند .
وَ لِلَّذينَ كَفَروا بِرَبِّهِمْ عَذابُ جَهَنَّمَ وَ بِئْسَ الْمَصيرُ . آن آيات ، آيات ايمان بود ،