او سرگرم مىشود و يك تجربهء واقعى روحى روى او انجام مىدهد ، خود روح به او مىگويد : اين او نيست . « اين او نيست » همان است كه ما بيزارى ، خستگى ، كسالتآورى مىناميم . وقتى ما مىبينيم چيزى كه اينهمه آرزويش را داريم به آن مىرسيم بعد تدريجاً خستگى و كسالت پيدا مىكنيم و بعد يك وقت مىبينيم به تنفر كشيد ، اين در اثر تجربهاى است كه فطرت ما روى آن شئ انجام مىدهد ، بعد از مدتى او به زبان بىزبانى به ما مىگويد : بلند شويم برويم ، اين او نيست ؛ بايد برويم جاى ديگر تا خودش را پيدا كنيم .
بهشت خستگىآور نيست
اين است كه قرآن در مورد قيامت مىگويد : « لا يَبْغُونَ عَنْها حِوَلًا » « 1 » چون اين توهّم در ذهن اشخاص پيدا مىشود كه حالا ما بهشتها رفتيم ، بهشت براى انسان يك سال ، دو سال ، ده سال ، صد سال ، هزار سال لذت داشته باشد ، بعد عادى مىشود ، وقتى عادى شد ديگر خستگىآور مىشود [ و انسان مىگويد ] عجب جاى ملالتآور و خستگىآورى است ! قرآن مىگويد : « لا يَبْغُونَ عَنْها حِوَلًا » غصهء اين را نخوريد ، اگر كسى آنجا بيايد ديگر تحول از آنجا را نمىخواهد .
در اينجا راز مطلب را بهتر روشن مىكند ، مىگويد : سرّ مطلب اين است كه مهماندارش خداست . محال است انسان از خدا بيزار شود و غير او را بخواهد . از هر چيزى بيزارى پيدا مىشود براى اينكه انسان مىخواهد به خدا برسد ؛ همينقدر كه يك ارتباط و اتصالى به او پيدا كرد ، آن وقت ارزش بهشت براى او اين نيست كه آنجا خوردن و پوشيدن و لذتجنسى هست ؛ ارزشش اين است كه سفرهء كرامت و پذيرايى اوست ؛ حس مىكند و تا ابد هم حس مىكند كه دارد به دست او پذيرايى مىشود . اين ديگر خستگىآور نيست . « قَدْ أَحْسَنَ اللَّهُ لَهُ رِزْقاً » خداست كه براى او رزق و روزى را نيكو گردانيده است . اين همان مقام رضوان الهى است كه اگر كسى به مقام رضوان الهى برسد ، به مقامى كه خدا از او راضى باشد و او به مقام رضاى پروردگار برسد ، براى او تنها چيزى كه هدف و مقصد است رضوان پروردگار است ، كه در آيات متعددِ قرآن روى اين موضوع تكيه شده است ( وَ رِضوانٌ مِنَ اللَّهِ اكْبَرُ ) .
هامش
( 1 )
. كهف / 108 .