وَ لَوْلا فَضْلُ اللَّهِ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَتُهُ فِى الدُّنْيا وَ الْاخِرَةِ اگر نبود براى شما مسلمانها فضل و رحمت الهى در دنيا و در آخرت ، لَمَسَّكُمْ فيما افَضْتُمْ فيهِ عَذابٌ عَظيمٌ هر آينه مىرسيد به شما عذاب عظيم ، هم در دنيا و هم در آخرت ، به خاطر چيزهايى كه در آن وارد شديد ، يعنى دربارهء آن چيزها بدون دليل حرف زديد . فقط لطف خدا جلو عذاب دنيا و آخرت را گرفت . پس متوجه باشيد ، ديگر چنين كارى نكنيد .
كدام گناه و افاضه ؟ در چه چيزى ما فرو رفته بوديم و مرتب غور مىكرديم و حرفش را مىزديم ؟ اذْ تَلَقَّوْنَهُ بِالْسِنَتِكُمْ آنگاه كه به زبان خودتان تلقى مىكرديد ، يعنى زبان به زبان در ميان شما مىگشت ، وَ تَقولونَ بِافْواهِكُمْ ما لَيْسَ لَكُمْ بِهِ عِلْمٌ يك چيزى كه اصلًا در دل شما جا نداشت ، چون نمىدانستيد ، ولى در دهانهاى شما مىگشت ، وَ تَحْسَبونَهُ هَيِّناً خيال مىكرديد يك امر كوچكى است اما وَ هُوَ عِنْدَ اللَّهِ عَظيمٌ و حال آنكه اين در نزد خدا خيلى بزرگ است ؛ صحبت آبروى مسلمين است و اينجا كه مخصوصاً آبروى پيغمبر است . وَ لَوْلا اذْ سَمِعْتُموهُ قُلْتُمْ ما يَكونُ لَنا انْ نَتَكَلَّمَ بِهذا چرا آن وقتى كه شنيديد ، نگفتيد كه ما اصلًا حق نداريم در اين باره حرف بزنيم و اين را بازگو كنيم ؟ بايد مىگفتيد : ما يَكونُ لَنا انْ نَتَكَلَّمَ بِهذا براى ما چنين حقى نيست كه در اين باره سخنى بگوييم ، سُبْحانَكَ هذا بُهْتانٌ عَظيمٌ بلكه بايد مىگفتيد : سبحان اللَّه ، اين يك تهمت و دروغ بسيار بزرگ است « 1 » . يَعِظُكُمُ اللَّهُ انْ تَعُودوا لِمِثْلِهِ ابَداً خدا شما مسلمانها را موعظه مىكند كه مبادا ديگر به مانند اين قضيه برگرديد و تكرار كنيد . تا دامنهء قيامت متوجه باشيد كه ديگر ابزار دست يك جمعيت نشويد ، دروغهاى دشمنان را عليه خودتان اشاعه ندهيد . وَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمُ الْاياتِ وَ اللَّهُ عَليمٌ حَكيمٌ خدا اين طور آيات خودش را براى مصلحت و به نفع شما بيان مىكند . خدا داناست و همه چيز را مىداند ، از خفايا آگاه است و حكيم است و بر اساس حكمتش اين آيات را براى شما نازل فرموده است .
مبارزه با بدعت
حديثى در كتب حديث هست كه مضمون آن اين است كه هر وقت اهل بدعت را
هامش
( 1 ) . گفتيم بايد منفى سخن بگوييم ، يعنى اگر كسى گفت ، ما بگوييم : دروغ است . نه تنها مثبت حرف نزنيمو خودش را پخش نكنيم ، بلكه بايد منفى حرف بزنيم ، يعنى در جواب ديگران بگوييم : دروغ است .