بيشتر باعث اختلاف مىشود . با جاذبهء ثروت مىشود عدهاى را دور خود جمع كرد ، ولى ثروت نمىتواند كسانى را كه پول به آنها داده مىشود با همديگر برادر كند .
امكان ندارد . وَلكِنَّ اللَّهَ الَّفَ بَيْنَهُمْ انَّهُ عَزيزٌ حَكيمٌ اما خدا ميان اينها با نيروى ايمان الفت به وجود آورد . خدا غالب و حكيم است .
اى پيغمبر ! ما برايت نيرو به وجود آورديم ، از چه راه ؟ باز تكرار : يا ايُّهَا النَّبِىُّ حَسْبُكَ اللَّهُ وَ مَنِ اتَّبَعَكَ مِنَ الْمُؤْمِنينَ اى پيغمبر ! از اين خدعهها و مكرها نترس ، خدا تو را بس است و اين مؤمنينى كه پيرو تو هستند و نيروى خدايى دارند . پس نترس از صلح و سلام . در عين حال قرآن همانطور كه از مجموع آيات آن معلوم است نه طرفدار جنگ است به طور كلى و در هر شرايطى و نه طرفدار صلح است به طور كلى و در هر شرايطى . در شرايط خاصى پيشنهاد صلح مىكند و به پيغمبر صلى الله عليه و آله اصرار و تأكيد مىكند كه از صلح و سلام نترس و مگذر ؛ و در شرايطى كه معلوم شود طرف خائن است و در همان شرايطى است كه جلسهء پيش عرض كرديم ، مىگويد با اينها بجنگ .
بعد از اين آيه مىفرمايد : يا ايُّهَا النَّبىُّ حَرِّضِ الْمُؤْمِنينَ عَلَى الْقِتالِ اى پيغمبر ! اهل ايمان را بر قتال ترغيب و تحريض كن . ممكن است كسى بگويد در اينجا چه تناسبى است ميان مسئلهء صلح و اينكه مىگويد مؤمنين را تحريض بر قتال كن . اين مطلب را بايد برايتان روشن كنم .
از مجموع آيات قرآن و سنت پيغمبر صلى الله عليه و آله اين مطلب به دست مىآيد كه مسلمانان و يا لااقل سربازان اسلامى هميشه بايد آمادگى كامل براى جهاد داشته باشند . در آيات پيش خوانديم : وَ اعِدّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ . نمىگويد در حال جنگ نيرو تهيه كنيد . مىگويد نيرو تهيه كنيد . نيرو را قبلًا بايد تهيه كرد . جنگ ممكن است در فاصلهء پنج روز ضرورتش احساس شود . نيرو را كه در ظرف پنج روز نمىشود تهيه كرد . مهيا بودن و نيرومند بودن را اسلام براى هميشه توصيه مىكند اما جنگ را در شرايط خاصى . [ ابتدا مسئلهء صلح را مطرح مىكند ] « 1 » ولى بعد مىگويد مسلمين را به جنگيدن و جهاد ترغيب كن . روح مسلمان هميشه بايد آمادهء جنگ باشد . حديثى از پيغمبر اكرم نقل كردهاند كه مضمون عجيبى دارد . پيغمبر اكرم فرمود :
هامش
( 1 ) . [ افتادگى از متن پياده شده از نوار است . ]